.

Aantekeningen betreffende de
zeereizen van mijn familie

Toelichting

Uit verschillende bronnen zijn gegevens verzameld over de reizen die enkele van mijn familie ooit hebben gemaakt met de VOC. Het betreffen Jan Delmerhorst, de gebroeders Wilhelmus en Pieter Engelbronner (kleinzonen van Pieter Berhard) en Govert de Bruijn. De weinige informatie over Govert komt uit dit Nieuwsblad.

Voor de overige heren zijn de bronnen divers en is informatie niet altijd in overeenstemming met elkaar. Het gaat niet altijd om transcriptie-, type- of vertaalfouten, maar waarschijnlijk om bronnen die elk hun eigen 'waarheid' hebben. Bij tegenspraak heb ik in afnemende volgorde de informatie uit deze bronnen aangehouden.

Afwijkende bronnen staan in de tekst genoemd. Tenslotte nog Arsip Nasional Republik Indonesia. Ik heb de bron nog niet gebruikt, maar hij lijkt mij zeer interessant. Tegelijk lijkt het mij ook een bron voor de doorzetter.

Naast de informatie die de websites zelf te bieden hebben, is ook geprobeerd nieuwe informatie te genereren:

Historische maten

Gebaseerd op de website van Oscar van Vlijmen. Helaas bestaat de website niet meer.

inhoud
aam143,9 l (Rijnse wijn)
142,19 liter in België
145,52 liter Amsterdamsche aam (zaadolie)
155,22 liter, gebaseerd op Amsterdamsch vat van 931,43 liter = 6 aam
hoed1172.4 dm3 (Amsterdamsche hoed)
kan1.51586 l (algemeen)
1,391 dm3 Nijmegees kan
legger588.1534 dm3
is gelijk aan 388 kan
vat931,43 dm3 Amsterdamsch vat (wijn)
735 dm3 (olijfolie)
184.04 dm3 (zout)
gewicht
lb453,593 g= 1 pound
mark0,246 kg (Trooisch), 0,233 kg (Keuls)
gros0,46767 kg in België
ook 12 dozijn=144 stuks
reaal27,045 g.
Gewicht voor edelmetalen.
Spaanse reaal is een zilveren munt.
overige
bosDeventer bossen: per 104 stuks, omtrek=66.5 cm elk lengte=66.5 cm
Zutphensche bossen: per 104 stuks omtrek=70.5 cm elk lengte=70.5 cm
peesstuks
vermoedelijk een anglicisme en is het afgeleid van piece

Valuta in de 18e eeuw

Holland en Indië kenden allebei de gulden als betaalmiddel. Deze stonden echter niet gelijk aan elkaar. Een eenduidige conversie tussen de Indische (Iƒ) en de Hollandse gulden (Hƒ) is voor mij niet mogelijk. Zie oa Van der Post (1847), blz 400 ev.

Een goede maatstaf is de opmerking bij de veilig gestelde lading van de Stabroek nadat deze in 1728 is verongelukt: (Hƒ) 2.382-11-2 = (Iƒ) 2.978-1-8. De koers is dan (Hƒ) 1 = (Iƒ) 1¼, ofwel (Iƒ) 1 = (Hƒ) 0,8. Dit blijkt voor de gehele website te gelden. Zie wisselkoers. Ook elders op internet wordt dit aangehouden, maar het blijft voor mij onduidelijk hoe groot de 'koersverschillen' zijn.

Als wisselkoers voor een ducaton geldt in Nederland 63 stuivers en in Batavia 78 stuivers.

Zie ook:
Helleman, Prof.dr. J. van, 2011. Valutaproblemen bij de VOC
Post, C. van der. 1847. Bijdragen tot de kennis der Nederlandsche en vreemde koloniën
Indonesian and Netherlands Indies papermoney

Rekenen met gulden, stuivers en duiten

In historische documenten worden bedragen uitgedrukt in guldens-stuivers-duiten. Een bedrag 53-18-16 betekent 53 gulden, 18 stuivers en 16 duiten. Een duit is niet gelijk een cent, maar is vrij vertaald 0,6 cent. Beter is om te zeggen dat voor de duiten niet het tientallig, maar een achttallig stelsel geldt. Met andere woorden:
8 duiten = 1 stuiver
20 stuivers = 1 gulden (bron: wikipedia).

In het voorbeeld van 53-18-16, kan je dit terugrekenen naar 16 duiten is gelijk aan 2 stuivers. Deze 2 stuivers opgetelt bij de 18 stuivers maakt gelijk 20 stuivers. En deze 20 stuivers is weer gelijk aan één gulden. In dit voorbeeld is dus eigenlijk sprake van 54 gulden.

Helaas kom ik ook omrekeningen tegen van 1 gulden = 20 stuivers = 4 duiten en 1 gulden = 30 stuivers = 120 duiten. Dat betekent dat niet alleen tussen de Hollandse en Indische gulden koerswisselingen spelen, maar binnen beide landen ook nog tussen de eenheden zelf. Omdat dit niet in de boekhouding duidelijk is, leidt het per definitie tot chaos. Het is dus beter om er zo weinig mogelijk mee te rekenen.

Zie ook:
duiten.nl
wiki.muntenenpapiergeld.nl



het schip

Orange Galleij

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland 1697Zeeland15-3-1704
14-2-1705
20-2-1706
29-2-1708
1-5-1709
2-4-1710
1-6-1714
24-5-1715
29-5-1716
25-5-1717
8-4-1718
31-5-1719
15-5-1720
28-4-1721
14-4-1722
2-5-1725
1-5-1726
08-04-1728
3-3-1731
12-4-1733
15-4-1735
6-4-1736
6-7-1761
22-2-1762
4-10-1762
Maarten Boom
Carel Godin
Richard Wood
Richard Wood
Mighiel Gardein
Mighiel Gardein
Mighiel Gardeijn
Mighiel Gardein
Ingelius Cau
Carel Godin
Hermanus Wiltschut
Hermanus Wiltschut
Mighiel Sappius
Mighiel Sappius
Hermanus Wiltschut
Hermanus Wiltschut
Hermanus Wiltschut
Mighiel Sappius
Gerrit Stokke
Gerrit Stokke
Gerrit Stokke
Bastiaan Wiggers
Hendrik Graaf van Bijland
Jan van Kruijne
Jan van Kruijne
?
?
?
Oosterschelde
?
?
?
?
?
?
Oosterschelde/Mid.Zee ?
Oosterschelde
?
?
Oosterschelde
Oosterschelde
Oosterschelde
?
convooi van Indische retourvloot
?
?
?
?
?
?
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
roeifregat39,5--44 kanonnen

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
-8-4-171821-7-1718Middellandse zee (?)104----

Schipper

schipperHermanus Wiltschutzijn ervaring9-3-1701
3-4-1702
12-5-1702
28-3-1703
1-3-1705
7-3-1708
1-11-1708
22-5-1711
8-4-1718
31-5-1719
14-4-1722
15-2-1725
2-5-1725
1-5-1726
1-1-1745
1-7-1746
1-7-1747
Vlissingen
Eerste Edele
Zeepaart
Vlissingen
Vlissingen
Walcheren
Zanddijk
Orange Galleij
Orange Galleij
Orange Galleij
Orange Galleij
Vere
Orange Galleij
Orange Galleij
Triton
Trition
Triton
matroos
luitenant
luitenant
luitenant
luitenant/captein
captein
captein
captein
captein
captein
captein
captein
captein
captein
admiraaal
admiraal
admiraal

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
oplopernvtnvtnvt8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Opmerkingen

Jan


Het schip
• Afametingen van het schip zijn gevonden op: Dutch Warschips en Geschiedenis van het Nederlandsche zeewezen

De schipper
• zie ArneHistorie.com
• Al vroeg kwam hij in dienst van de admiraliteit van Zeeland. Door kennis, kordaatheid en zeemanschap klom hij langzamerhand hoger in rang. In 1715 was hij capitein, vanaf 1728 schout bij nacht, vanaf 1734 vice-admiraal en in mei 1745 werd hij luitenant-admiraal van Zeeland. In 1747 voerde hij het bevel over de oorlogsschepen op de Oosterschelde. Hij bleef admiraal tot z'n overlijden in april 1748.

De reis


Het konvooi


De lading

het schip

Ravesteijn

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1719Zeeland15-02-1721
28-11-1723
27-05-1725
Reinier Hijpe
Albert Bovet
Anthonie Klink
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - vergaan
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet800 ton200 - 250 koppen40 kanonnen

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Rammekens15-2-17214-6-1721Kaap de Goede Hoop109257119Nieuwvliet
Kaap de Goede Hoop4-6-172111-7-172137Nieuwvliet (aank 12-6)
Kaap de Goede Hoop11-7-17212-9-1721Batavia53228-16Den Dam, Hopvogel (beide aank 8-9), Wassenaar, Doornik, (beide aank 9-9), Koning Karel III (aank 10-9), Nieuwvliet (aank 15-9)
Totaal19935

Schipper

schipperReinier Hijpezijn ervaring18-1-1708
31-12-1701
1-3-1705
24-12-1705
24-1-1712
21-12-1714
27-6-1716
27-1-1718
28-11-1718
15-2-1721
9-7-1721
26-9-1724
Gouden Phoenix
Gouden Phoenix
Karthago
Diemen
Zuiderbeek
Zuiderbeek
Limburg
Bercibes
Bercibes
Ravesteijn
Zuiderbeek
Zuiderbeek
kwartiermeester
kwartiermeester
derdewaak
derdewaak
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (13), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bottelier (2), Derde meester (1), Derdewaak (1), Grofsmid (3), Jongen (9), Jongmatroos (31), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (3), Korporaal (2), Kwartiermeester (4), Lademaker (1), Lanspassaat (2), Matroos (64), Onder(scheeps)timmerman (3), Onderkoopman (1), Onderkuiper (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Oploper (10), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Roerslotenmaker (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (83), Tamboer (1), Trompetter (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Ravestein (15-2-1721)
Bekenden

Lourens Larremans (soldaat) uit Nijmegen. Het is de eerste keer dat Jan en Lourens samen varen. In 1727 zullen zij beiden met de Adelaar terug varen naar Nederland.

Cornelis van Gulik (adelborst) uit Arnhem. Het is de eerste keer dat Jan en Cornelis samen varen. In 1723 zullen zij beiden met de Samaritaan terug varen naar Nederland.

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
jongenneenee-8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 12807
Soldijboek Ravestein - 1721 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
6.311,1,8markzilverbaar(Iƒ) 204.420-16-8
30hoedsmeekolen-(Hƒ) 360-0-0
50vatpek-(Hƒ) 1.500-0-0
50vatteer-(Hƒ) 1.175-0-0
150rolzeildoekwit Hollands(Hƒ) 4.025-0-0
50.450lbtouwwerkdiverse(Hƒ) 9.828-19-8
150peesschoofin soort(Hƒ) 862-10-0
6peesmortiermetalen(Hƒ) 4.363-1-0
4peeskanonmetalen(Hƒ) 13.492-10-0
1.100peesknippel-(Hƒ) 151-3-0
950peesbomledig(Hƒ) 4.956-9-0
5.800peeshandgranaatledig(Hƒ) 1.211-0-0
20vatspek-(Hƒ) 2.040-0-0
10leggerwijnFrans(Hƒ) 1.249-0-0
50aamolijfolie-(Hƒ) 3.755-0-0
4aambierJopen-(Hƒ) 278-0-0
3aamtintwijn-(Hƒ) 496-10-0
's lands recht3 procent(Hƒ) 1.455-8-8
Totaal(Hƒ) 51.199-11-0
(Iƒ) 204.420-16-8

Opmerkingen

Jan
• Zijn eerste reis. Hij is circa 15 jaar oud.
• Het begin van zijn cariere en hij begint onderaan de lader met de algemene functie 'jongen'.
• Na aankomst op 2 september 1721 zal hij zestien maanden in Indië verblijven, waarna hij op 21 januari 1723 met de Samaritaan huiswaarts keert.
• Hij vergeet zijn familie te machtigen via een maandbrief, wellicht omdat de aanmelding nieuw is en de hele entourage van het schip imposant is. Deze fout zal hij de volgende keren niet maken.

Het schip
• De Ravesteijn is een nieuw schip.

De schipper
• Reinier Hype is een ervaren schipper. Hij heeft de reis al 9 keer eerder afgelegd, waarvan 5 keer als schipper.

De reis
• De tussenstop op de Kaap is met 37 dagen lang. De reisduur van de Kaap naar Batavia is met 53 dagen extreem kort.
• Bij aanvang van de reis waren er 257 koppen aan boord. Hiervan verlieten er 21 het schip op de Kaap en kwamen er 11 nieuwe aan boord. Gedurende de gehele reis waren er 35 overlijdens te betreuren. Een overlijdensratio van 13% was destijds normaal. In de 17e eeuw bedroeg dit zelfs 30%.
• De passagier is de burger Anthony Wagenaar uit Hamburg (bron: stamouers.com)

Het konvooi
• De Ravestein en Nieuwvliet vertrekken te gelijk uit Rammekens. De Nieuwvliet bereikt 8 dagen later de Kaap.
• De Ravestein, Nieuwvliet, Den Dam, Hopvogel, Wassenaar, Doornik en Koning Karel III vertrekken gelijktijdig van de Kaap richting Batavia waar ze verspreid over twee weken aankomen. Mogelijk is de Ravestijn ranker en sneller of heeft ze minder lading te vervoeren of hebben de andere schepen tegenslag. Feit is dat de Ravesteijn als eerste Batavia bereikt.

De lading
• Het doel van de tocht had een militair karakter. Allereerst was het met 40 kanonnen bewapend en waren 101 militairen aan boord (van de 257 man bij vertrek). Daarnaast bestond de lading uit kanonnen, mortieren, bommen, handgranaten en een forse hoeveelheid zilver.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 214736. Van de 123 geregistreerde ladingen in 1721 staat het 'slechts' op de 32e plaats. Er zijn dat jaar zes schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.
Zie ook:
Het boek van Ruud Paesie over (het wrak van) de Ravesteijn.
Deze kaart met rechts onderin de locatie van 'het wrack van (de) Ravesteijn' nadat het 8 mei 1726 is gestrand op Aria Atoll bij de Malediven (bron: www.uvaerfgoed.nl). Het eiland Weledoe is gelijk het huidige Velidhoo.

Ligging van het scheepswrak Ravesteijn bij Aria Atoll

het schip

Samaritaan

kamer1718werfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1718Zeeland24-11-1719
30-10-1720
17-12-1721
21-1-1723
10-2-1724
4-12-1725
30-1-1727
Hendrik van der Grippe
Hendrik van der Grippe
Jan Credo
Jan Credo
Elias Moeninx
Elias Moeninx
Willem Sempel
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
fluitschip130 voet600 ton76 - 150 kopppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia21-1-17234-4-1723Kaap de Goede Hoop73Hillegonda, Jacoba, Theodora
Kaap de Goede Hoop4-4-17231-5-172327Hillegonda, Jacoba, Theodora
Kaap de Goede Hoop1-5-172328-8-1723Rammekens119Hillegonda, Jacoba, Theodora (alle aank 22-8)
Totaal219

Schipper

schipperJan Credozijn ervaring18-1-1714
26-11-1714
27-10-1716
30-10-1720
17-12-1721
21-1-1723
30-11-1723
1-12-1724
Herstelde Leeuw
Zandenburg
Samaritaan
Huis ter Leede
Samaritaan
Samaritaan
Heinkenszand
Heinkenszand
derdewaak
derdewaak
opperstuurman
opperstuurman
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (2), Bootsgezel (2), Bosschieter (4), Hoogloper (1), Hooploper (3), Jongen (7), Jongmatroos (3), Konstabel (1), Konstabelsmaat (2), Kwartiermeester (4), Lanspassaat (1), Matroos (25), Onder(scheeps)timmerman (2), Ondermeester (1), Onderstuurman (2), Onderzeilmaker (1), Oploper (2), Opperstuurman (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (11), Trompetter (1), Tweede meester (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Samartiaan (21-1-1723)
Bekenden

Cornelis van Gulik (adelborst) uit Arnhem. Het is de tweede keer dat Jan en Cornelis samen varen. In 1721 varen zij beiden met de Ravesteijn naar Indië.

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
jongenneenee-8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
armozijnBengaals
stoffenzijden Bengaals
3.987peessamen-(Iƒ) 34.381-12-8
600peesallegiasBengaals(Iƒ) 6.324-8-8
100peesatchiabanijsBengaals(Iƒ) 335-12-8
240peesamirtjeBengaals(Iƒ) 1.176-6-0
80peesbethillescangan Bengaals(Iƒ) 761-17-8
1.690peescassaBengaals(Iƒ) 20.645-19-0
200peesderiabadijsBengaals(Iƒ) 917-9-0
2.000peesphotasBengaals(Iƒ) 6.740-7-0
1.400peesgingamgestreept Bengaals(Iƒ) 7.271-7-8
100peesgingameffen Bengaals(Iƒ) 429-2-8
100peesgingamtaffachelas Bengaals(Iƒ) 558-18-8
4.000peesgerassenBengaals(Iƒ) 12.311-2-8
3.360peesguineesgemeen gebleekt Bengaals(Iƒ) 28.230-0-8
780peeshammansBengaals(Iƒ) 7.436-19-8
570peeslacorijnsBengaals(Iƒ) 2.142-15-8
3.120peesmalmalBengaals(Iƒ) 37.825-4-0
7.560peeszeildoekBengaals(Iƒ) 23.265-5-0
300peesroemaalsneusdoeken Bengaals(Iƒ) 917-12-8
100peesterindaniBengaals(Iƒ) 2.037-16-0
4.552 1/2lbfloretgarenBengaals(Iƒ) 14.644-14-0
2.584lbgarenkatoenen Bengaals(Iƒ) 1.061-8-8
500lbzegellakBengaals(Iƒ) 652-5-8
15.600lbcaurivan de Malediven, Bengaals(Iƒ) 4.241-5-0
174.000lbsalpeterBengaals(Iƒ) 13.485-0-0
320peesdongrisgebleekt Kust(Iƒ) 884-10-0
1.020peesguineesgemeen gebleekt Kust(Iƒ) 10.337-15-0
440peesguineesruw Kust(Iƒ) 4.345-17-0
1.120peessalempurisruw Kust(Iƒ) 5.058-5-8
179.635lbpeperzwart(Iƒ) 23.711-16-8
2.750lbpeperwit(Iƒ) 6636-0-0
250lbstaartpeper-(Iƒ) 26-13-0
79.132lbpoedersuiker-(Iƒ) 7.596-13-8-0
39.847lbsapanhoutBimanees(Iƒ) 796-19-0-0
750lbkurkuma-(Iƒ) 54-0-0
1.000lbgarenkatoenen Javaans(Iƒ) 384-0-0
535lbzijderuw Chinees(Iƒ) 3.006-5-8
625lbindigoJavaans(Iƒ) 712-10-0
2.700lbkamferJapans(Iƒ) 2.465-13-0
5peesrokzijden Japans(Iƒ) 372-16-0
18.800lbcalaturshoutKust(Iƒ) 629-16-0
emballage-(Iƒ) 127-0-0
ongeldenop koopmanschappen(Iƒ) 5.779-7-8
Totaal(Iƒ) 295.509-1-21
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
5peesrokzijden Japans(Iƒ) 380-5-0
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
5peesrokzijden Japans(Hƒ) 380-4-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Maandag 12e April 1723, voormiddags. Extraordinair vergadering.

Alle present.

...

Gelijk op gem. coopman De la Fontaine insgelijx overleverde een attestatie gegeven door de officieren van 't retourschip d' Samarithaan, waar bij verklaart werd dat er aan boord van dien bodem waaren uijt gelekt drie amen lamp olij, met bij voeging dat den schipper van dat schip versoek quam te doen supplement van dien, dierhalven in consideratie gevende of zulx aan deselve konde werden geaccordeert, So is na resumptie van gem. verclaring verstaan dat aan geme. schip de Samarithaan in plaats van de uijt gelekte lamp olij, sal werden verstrekt drie amen traan.
Dingsdag 13e April 1723, voormiddags.

Alle present.

De schippers der retourscheepen d' Jacoba, Hillegonda, de Theodora en de Samarithaan ter ordre van den Edelen Heer Gouverneur in vergadering verscheenen sijnde, vroeg den Edelen Heer Gouverneur aan haarlieden af of geduurende haar legtijd alhier niet genoegsaam voor haare manschap waren voorsien geworden van behoorlijke ververssingen, soo van groentens, vers vleesch en brood, en of iets nog quamen te mancqueeren, als meede wanneer meenden in staat te weesen om de rheijse met gerustheijd na Europa te ondernemen, waarop gesamentlijk antwoorden dat volkomen vergenoegt waaren met de genotene ververssing, en dat ook niets meer benodigt waaren, mitsgrs. dat sij lieden staat maakten om op 20 deeser maand de rheijse van hier aan te nemen; weshalven beslooten is die costelijke retour bodems op dien voorgestelden dagh van hier te depescheeren.

Opmerkingen

Jan
• Jan is 2 september 1721 in Batavia aangekomen en vertrekt 16 maanden later, op 21 januari 1723, weer naar Nederland. Waarschijnlijk heeft hij gedurende zijn verblijf gediend in het fort en is hij hiervoor ook aangenomen.
• Jan komt 21 januari 1723 in Nederland aangekomen en vertrekt 3 jaar en 2 maand later, op 5 april 1726, weer naar Batavia.

Het schip
• De Samartiaan is een relatief nieuw schip. Dit is de tweede terugreis voor het schip.

De schipper
• Schipper Jan Credo is zeer ervaren. Hij heeft de reis al een aantal keren afgelegd, maar heeft ook in het Middellandse zee-gebied gevaren.
• Jan Credo heeft het 'vak' geleerd van zijn vader, de bekende Zeeuwse kaperkapitein Willem Credo.
• De erfenis van Willem Credo leidt binnen de familie tot vechtpartijen, beschuldigingen van diefstal, arrest, rechtzaken enzovoort. Gerard Bacot, predikant te Koudekerk en schoonzoon, schrijft hierover een onsamenhangend, maar vermakelijk verhaal.
• Hoe Willem Credo en Jan Credo, aan hun vermogen kwamen is af te leiden uit Daniël Duvelaer en de fraude in Italië (15 juni 2010).
• De Samaritaan verblijft van 4 april 1723 tot en met 1 mei 1723 op de Kaap. Daags voor vertrek, op 30 april, verkoopt de schipper de tot slaaf gemaakte Thintsaij, afkomstig uit Sambou (vermoedelijk West-Arika), aan Jacob van Bochem voor een bedrag van 125 rds (rand) (bron: Cape Slave Transactions).

De reis
• De reisduur van het eerste en tweede deel is gemiddeld.
• Van deze reis is het aantal koppen niet goed geregistreerd.

Het konvooi
• De vier schepen Samaritaan, Hillegonda, Jacoba en Theodora varen geheel gelijk op. De laatste drie hebben als einddoel Texel dat ze op 22 augustus bereiken. De Samaritaan bereikt de haven van Rammekens een dag later. Ik concludeer hieruit dat ze om Engeland heen zijn gevaren.

De lading
• De lading was bestemd voor de kamers Delft, Rotterdam en Zeeland. Doorvoer naar Delft en Rotterdam verliep via de Kamer van Zeeland.
• Dit was duidelijk een handelsmissie. Met een totale waarde van 295.509 gulden (indisch of hollands?) was het een zeer waardevolle lading.
• Het staat niet als zodanig geregistreerd, maar gezien de grote hoeveelheid goederen uit de Bengalen, kan het zijn dat de Samaritaan zijn lading daar heeft opgehaald en niet rechtstreeks van Batavia naar de Kaap is gezeild. Toch duidt de reisduur niet op een route langs de Bengalen.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 236406. Van de 299 geregistreerde ladingen in 1723 staat het 'slechts' op de 45e plaats. Er zijn dat jaar negen schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

het schip

Wickenburg

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1722Zeeland10-2-1724
1-2-1725
5-4-1726
16-12-1726
2-11-1727
1-11-1728
15-1-1730
30-12-1732
12-3-1734
16-1-1736
16-9-1737
12-11-1738
19-10-1739
4-2-1741
28-10-1742
Adriaan Hope
Adriaan Hijpe
Adriaan Hijpe
Adriaan Hijpe
Jan van Est
Jacob de Vries
Pieter van der Roete
Pieter van der Roete
Pieter Zwanendrecht
Pieter Zwanendrecht
Salomon Reynders
Salomon Reynders
Gelijn Leynsen
Cornelis Walle
Jan Licent
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet850 ton125 - 400 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Rammekens5-4-172618-7-1726Kaap de Goede Hoop10421314Cornelia
Kaap de Goede Hoop18-7-17265-8-172618
Kaap de Goede Hoop5-8-17269-10-1726Batavia6521100Cornelia (aank 7-10)
Totaal1874

Schipper

schipperAdriaan Hypezijn ervaring3-3-1722
10-10-1724
1-2-1725
5-4-1726
16-12-1726
Sch. Lorrendraaier
Wickenburg
Wickenburg
Wickenburg
Wickenburg
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (12), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (15), Bottelier (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Hooploper (14), Jongen (5), Jongmatroos (5), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (3), Koperslager (1), Korporaal (1), Kwartiermeester (3), Lademaker (1), Lanspassaat (2), Matroos (61), Onderkoopman (1), Onderkuiper (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (2), Onderzeilmaker (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Roerslotenmaker (2), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (57), Tamboer (1), Timmerman (3), Trompetter (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Wickenburg (5-4-1726)
Bekenden

Anthonij Huijssen (Bootmansmaat), uit Veere. Dit is de eerste keer dat Jan en Anthonij samen varen. De tweede keer is op de Stabroek in 1728.

Jan van den Berge (matroos), uit Midelburg. Dit is de eerste keer dat Jan en Jan samen varen. De tweede keer is op de Stabroek in 1728.

Jan Leendertsz Hoen (hooploper) uit Rokv:.Het is de eerste keer dat Jan en Jan Leendertsz samen varen. De tweede keer is op de terugreis met de Adelaar in 1727.

Pieter Wittenberg (bottelier) uit Hasereijt. Het is de eerste keer dat Jan en Pieter samen varen. De tweede keer is op de terugreis met de Adelaar in 1727.

Apollonius den Hollander (onderstuurman) uit Domb:. Het is de eerste keer dat Jan en Apollonius samen varen. De tweede keer is op de terugreis met de Adelaar in 1727.

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
matroosjaneeJanna Clarisse8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 12853Soldijboek Wickenburg - 1726 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: GaHetNa.nl

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 23e Julij 1726, voormiddags.

Alle present.

Door de schippers der aanweesende scheepen d' Cornelia en Wickenburg ter vergaderinge op afvrage van den Heer Gesaghebber niet alleen betuijgt sijnde dat sij geduurende haar aanweesen alhier de gewoone ververssinge van vleesch, brood en moeskruijden, mitsgrs. sodanige andere benodigtheeden als haar mancqueerende waaren geweest, tot volkomen genoegen hadden genoten, maar ook vervolgens dat de reijse naar Batavia door haar bij toelatinge van bequaam weer en wind tegens Donderdag den 1e Augustus aanstaande met gerustheijd soude kunnen ondernomen werden, Soo is derhalven haarlieder vertrek ten voormelten dage vastgestelt.

Opmerkingen (reis 1726)

Jan
• Op 28-8-1723 is Jan teruggekomen in Nederland en hij vertrekt 2 jaar en 7 maanden later op 5-4-1726 voor de tweede maal naar Batavia.
• Jan arriveert op 9-10-1726 in Batavia en verblijft daar 3,5 maand tot 2-2-1727, waarna hij met de Adelaar terugkeert naar Rammekens
• Dit is de eerste keer dat Jan met de Wickenburg meevaart. Later, in 1732, zal hij dat nog een keer doen.
• de vorige keer was Jan nog 'jongen', nu is hij matroos.
• De begunstigde, Janna Clarisse, is de moeder van Jan.

Het schip
• De Wickenburg is in 1726 een betrekkelijk nieuw schip. Het is slechts de tweede reis. Voor een schip van 1722 doet dit vermoeden dat het tijdens de eerste reis veel schade heeft opgelopen.
• Van het schip is geen bewapening bekend. Toch moet die er wel geweest zijn. Deze eerste reis met de Wickenburg zijn één Konstabel (kanonier) en drie Konstabelsmaten (tweede kanonier) en 57 militairen aan boord.

De schipper
• Adriaan Hype is een ervaren schipper.
• De 'Schotse Lorrendraaier' is de naam van een van de eerste schepen waarop Adriaan voer. Of dit schip ook staat voor de uitoefening van de gelijknamige (illegale) activiteit van smokkel is niet bekend. In die tijd was kaap en smokkel niet ongewoon en misschien heeft Adriaan hiermee zijn plaats verdient bij de VOC.

De reis
• De Wickenburg vertrekt met 213 en 1 passagier aan boord. Tijdens het eerste deel van de reis zullen 4 man overlijden. Een overlijdensratio van 1,9% is laag.
• De reistijd naar de Kaap en naar Batavia is relatief kort. De rustperiode van nog geen 3 weken is kort.

Het konvooi
• De Wickenburg en de Cornelia varen gezamelijk. De Cornelia komt 2 dagen eerder aan in Batavia.

De lading
• De lading is niet-militair van aard. De soldaten zullen ongetwijfeld in Batavia achter blijven en misschien hadden ze onderweg als taak de lading te beschermen.
• De lading bestaat voor een groot deel uit goud, dukaten en daalders voor het uitbetalen van het soldij en mogelijk ook voor de handel in de oost.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 159.990. Van de 309 geregistreerde ladingen in 1726 staat het 'slechts' op de 81e plaats. Er zijn dat jaar acht schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia< 30-12-1732Ceylon
Ceylon30-12-17329-3-1733Kaap de Goede Hoop7011640Meermond (aank 6-3), Oostrust (aank 9-3), Schuitwijck (aank 9-3)
Kaap de Goede Hoop9-3-173328-3-173319
Kaap de Goede Hoop28-3-173322-7-1733Rammekens168110--Meermond, Oostrust, Schuitwijck
Totaal257

Schipper

schipperPieter van der Roetezijn ervaring 29-07-1706
31-01-1711
25-03-1716
25-05-1720
28-3-1723
22-1-1724
17-1-1726
21-10-1726
15-1-1730
Popkensburg
Zandenburg
Standvastigheid
Raadhuis v. Middelburg
Hof niet Altijd Zomer
Hof niet Altijd Zomer
Hof niet Altijd Zomer
Hof niet Altijd Zomer
Wickenburg
matroos
kwartiermeester
opperstuurman
adelborst
schipper
schipper


schipper

Bemanning

functies(onbekend) (1), Adelborst (3), Assistent (1), Bootsgezel (2), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (14), Bottelier (2), Derde meester (1), Hooploper (5), Jongen (4), Jongmatroos (3), Kok (2), Konstabelsmaat (3), Kwartiermeester (1), Matroos (24), Onder(scheeps)timmerman (2), Onderkuiper (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (2), Onderzeilmaker (1), Oploper (9), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Schieman (1), Soldaat (16), Tamboer (1), Timmerman (1), Trompetter (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabelsmaatneeja-8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Lading

reis 5 april tot en met 9 oktober 1726
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
1.393 x/92reaalgoudbij gewicht(Hƒ) 53.457-30-0
3.800peesdukatengouden(Hƒ) 20.050-19-0
24.750rijksdaalderpaiementNederlands(Hƒ) 59.400-0-0
4peesspiegel-(Hƒ) 551-17-0
41.652lbloodin zeugen en schuiten(Hƒ) 2.638-90-0
2.500peesaambandhele(Hƒ) 850-6-0
3peesanker-(Hƒ) 1.081-19-0
46peesmasthoutin soort(Hƒ) 4.918-0-0
100peesleggerschoofhele(Hƒ) 875-0-0
49.000peesmoprood(Hƒ) 302-16-0
80vatspek-(Hƒ) 8.404-16-0
40.000lbplatijzerlicht(Hƒ) 4.400-0-0
12.252lbspijkerin soort(Hƒ) 1.318-60-0
600peesbeitelmet hechten, in soort(Hƒ) 200-0-0
20peeskerfbijl-(Hƒ) 28-0-0
77peesdisselin soort(Hƒ) 69-6-0
200peesavegaarin soort(Hƒ) 225-0-0
20peesdrilboorijzermet toebehoren(Hƒ) 60-0-0
10peeshandzaagzwaar met hechten(Hƒ) 27-0-0
1.502peesvijlin soort(Hƒ) 681-0-0
1peeskas-
1peesvat-
samen-(Hƒ) 11-0-0
's lands recht3 procent(Hƒ) 439-14-0
Totaal(Hƒ) 159.990-11-0

Lading

reis 30 december 1732 tot en met 22 juni 1733
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Van deze reis is de lading niet bekend

Opmerkingen (reis 1732)


Jan
• Jan is op 17-12-1728 aangekomen met de Hillegonda. Na een verblijf van 3 jaar op Batavia zal hij op 30-12-1732 met de Wickenburg terug naar Nederland gaan.
• Deze keer is hij konstabelsmaat, dat wil zeggen 'tweede kanonnier'. Jan bouwt aan een cariere, de vorige reis was hij nog matroos. In tegenstelling tot wat verwacht mag worden zou er ook een eerste kanonnier aan boord moeten zijn. Die wordt echter niet onder de bemanningsleden gemeld.
• Dit is de tweede keer dat hij met de Wickenburg meevaart. De eerste keer was in 1726.

Het schip
• Inmiddels is de Wickenburg geen nieuw schip meer. Dit is de 4e keer dat het schip terug vaart.

De schipper
• De schipper zal op 12 juni 1733 aan boord van de Wickenburg overlijden. Het schip heeft dan nog anderhalve maand te gaan naar Nederland.
• Schipper Van er Roete is ervaren. Hij is opgeklommen van matroos via kwartiermeester, opperstuurman, adelborst naar schipper.

De reis
• De reisduur vanaf de Kaap naar Nederland is met 168 dagen opvallend lang.
• Bij vertrek in Nederland zijn er 116 man aan boord, waarvan 4 passagiers. Deze laatste moeten allen in de Kaap achter gebleven zijn, want ze worden niet in het tweede deel van de reis gemeld.
• Deze reis overlijden er geen mensen onderweg.
• De reis van Batavia naar Ceylon is niet (meer) gedocumenteerd, maar ik ga er vanuit dat Jan met de Wickenburg is meegevaren naar Ceylon.

Het konvooi
• Op deze reis varen de Meermond, Oostrust, Schuitwijk en Wickenburg gelijk uit Ceylon weg en komen van 6 tot en met 9 maart aan op de Kaap.
• Vervolgens vertrekken ze te gelijk naar Nederland en komen ook te gelijk in Texel en Rammekens aan. Hierdoor is niet te zeggen of de schepen door het Kanaal of om Engeland zijn gevaren.
• Weliswaar wordt er geen bewapening gemeld aan boord van de Wickenburg, maar die moet er dus wel geweest zijn wil Jan als konstabelsmaat dienen.

het schip

Adelaar

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1722Zeeland6-6-1723
27-11-1724
1-10-1725
2-2-1727
21-3-1728
Joris Vermouwt
Joris Vermouwt
Jan Vrijdag
Gerrit Fiers
Willem de Keijser
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - vergaan
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet810 ton180 - 250 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia2-2-172713-4-1727Kaap de Goede Hoop7011010Langerode, Wapen van Hoorn, Schuitwijk, Huis de Vlotter
Kaap de Goede Hoop13-4-17271-5-172718Langerode, Wapen van Hoorn, Schuitwijk, Huis de Vlotter (vertr 28-4)
Kaap de Goede Hoop1-5-172725-8-1727Rammekens116>= 103Langerode (aank 23-8 Goeree), Wapen van Hoorn, Schuitwijk (beide aank 25-8 Texel), Huis de Vlotter (aank 25-8 Texel)
Totaal204>= 103

Schipper

schipperGerrit Fierszijn ervaring24-1-1712
28-1-1716
24-11-1719
1-12-1720
29-4-1723
2-2-1727
14-4-1729
1-12-1729
11-12-1730
13-12-1731
18-12-1732
Diemen
Oosterstein
Steenhoven
Steenhoven
Raadhuis v Vlissingen
Adelaar
Zoetelingskerke
Zoetelingskerke
Nieuwvliet
Nieuwvliet
Nieuwvliet
onderstuurman
onderstuurman
opperstuurman
opperstuurman
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (2), Bootsgezel (1), Bosschieter (13), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derdewaak (2), Hooploper (9), Jongen (3), Jongmatroos (4), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabelsmaat (2), Korporaal (3), Kwartiermeester (4), Matroos (32), Onder(scheeps)timmerman (2), Onderkuiper (2), Ondermeester (1), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Oploper (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkonstabel (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schiemansmaat (2), Schipper (2), Soldaat (15), Tamboer (1), Trompetter (1), Tweede chirurgijn (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Adelaar (2-2-1727)
Bekenden

Jan Leendertsz Hoen (hooploper) uit Rokv:.Het is de tweede keer dat Jan en Jan Leenrtsz samen varen. De eerste keer was op de heenreis met de Wickenburg in 1726.

Lourens Larremans (soldaat) uit Nijmegen. Het is de tweede keer dat Jan en Lourens samen varen. In 1721 varen zij beiden met de Ravesteijn naar Indië.

Pieter Wittenberg (bottelier) uit Hasereijt. Het is de tweede keer dat Jan en Pieter samen varen. De eerste keer was op de heenreis met de Wickenburg in 1726.

Apollonius den Hollander (onderstuurman) uit Domb:. Het is de tweede keer dat Jan en Apollonius samen varen. De eerste keer was op de heenreis met de Wickenburg in 1726.

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
matroosjaneeJanna Clarisse8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
8peesrokzijden Japans(Iƒ) 587-2-0
200lbdrakenbloed-(Iƒ) 199-1-0
800peeshandrotan-(Iƒ) 160-16-0
42.076lbpeperzwart(Iƒ) 5.554-0-8
60.000lbcalaturshoutKust(Iƒ) 2.437-2-8
3.832lbgembergekonfijt(Iƒ) 1.775-3-8
31.052lbsapanhoutSiamees(Iƒ) 732-16-8
478.750lbkoffieboonJavaans(Iƒ) 59.775-0-0
emballage--(Iƒ) 3.139-0-0
ongeldenop koopmanschappen-(Iƒ) 1.487-4-0
Totaal(Iƒ) 75.847-6-0
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
62.500lbkoffieboonJavaans(Iƒ) 7.500-0-0
-emballage-(Iƒ) 400-0-0
-ongeldenop koopmanschappen(Iƒ) 158-0-0
Totaal(Iƒ) 8.058-0-0
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
62.500lbkoffieboonJavaans(Iƒ) 7.500-0-0
-emballage-(Iƒ) 400-0-0
-ongeldenop koopmanschappen(Iƒ) 158-0-0
Totaal(Iƒ) 8.058-0-0

Opmerkingen

Jan
• Jan is op 9-10-1726 in Batavia aangekomen en vertrekt 3,5 maand later, op 2-2-1727, weer naar Nederland.
• Deze keer is hij opnieuw matroos.
• De begunstigde is zijn moeder, Janna Clarisse.

Het schip
• Voor het schip de Adelaar is het ook de derde keer dat het deze afstand aflegt.

De schipper
• Gerrit Fiers is een redelijk ervaren schipper. Weliswaar is dit zijn tweede reis als schipper, maar voorheen heeft hij al 4x de reis als onderstuurman afgelegd.

De reis
• De reisduur is gemiddeld te noemen.
• Van deze reis is het aantal koppen niet goed geregistreerd
• Het is onbekend of op het schip bewapening aanwezig was. Toch moet dit haast wel het geval geweest zijn gezien het feit dat er een opperkonstabel en twee konstabelsmaten (tweede kanonier) worden gemeld.

Het konvooi
• De vijf schepen gaan samen op van Batavia naar de Kaap.
• Huis de Vlotter vertrekt drie dagen eerder van de Kaap, maar komt ook 25 augustus aan in Texel. Mogelijk heeft het een tussenstop gemaakt op de route (bijv St. Helena).
• De LangeRode komt juist twee dagen eerder in Goeree aan. Vermoedelijk lag het schip voor op de rest en heeft het geen andere route gekozen.
• De overige vier schepen komen de zelfde dag in Rammekens en Texel aan. Ik leid hieruit af dat de wind gunstig stond om 's ochtends en 's middags de 100 zeemijlen uit elkaar gelegen bestemming te halen.

De lading
• De lading bestaat voornamelijk uit koffie en zwarte peper.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 60.678. Van de 188 geregistreerde ladingen in 1727 staat het 'slechts' op de 81e plaats. Er zijn dat jaar drie schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

het schip

Stabroek

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1722Amsterdam9-1-1723
22-1-1724
30-5-1725
29-11-1726
24-1-1728
Jacob de Marre
Jacob de Marre
David Kleeman
David Kleeman
Barend van der Zalm
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Ceylon
Ceylon - Nederland
Nederland - de Kaap
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
hekboot145 voet900 ton180 - 250 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Rammekens24-1-17289-6-1728Kaap de Goede Hoop137180-7Meijenburg (aank 8-6)
Kaap de Goede Hoop9-6-17283-7-1728vergaan24
Totaal161

Schipper

schipperBarend van der Zalmzijn ervaring24-1-1728
1-11-1728
15-1-1730
9-12-1730
Stabroek
Valkenisse
Meijenburg
Meijenburg
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (5), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (30), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Commandeur van de Soldaten (1), Derde meester (2), Derdewaak (1), Hooploper (1), Huistimmerman (1), Jongen (4), Jongmatroos (8), Kok (1), Koksmaat (2), Konstabel (1), Konstabelsmaat (5), Korporaal (2), Kwartiermeester (6), Lanspassaat (2), Matroos (40), Metselaar (1), Onderkoopman (1), Onderkuiper (2), Ondermeester (2), Onderstuurman (2), Onderzeilmaker (2), Oploper (11), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (2), Schipper (1), Slotenmaker (1), Soldaat (52), Tamboer (1), Timmerman (6), Ziekentrooster (2)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Stabroek (24-1-1728)
Bekenden

Anthonij Huijssen (schiemansmaat) uit Veere. Dit is de tweede keer dat Jan en Anthonij samen varen. Eerder deden ze dat al op de Wickenburg in 1726. Overigens Zal Anthonij deze reis aan boord op 23 mei 1728 overlijden.

Jan van den Berge (matroos), uit Midelburg. Dit is de tweede keer dat Jan en Anthonij samen varen. De eerste keer is op de Wickenburg in 1726.

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabelsmaatneeja-8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 12869Soldijboek Stabroek - 1728 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: Nationaal Archief

Lading

Over de lading van de Stabroek bij vertrek is niets bekend. Van de terug gevonden lading na het verongelukken is bekend dat het is verdeeld over de schepen
Meijenburg25-9-1728(Iƒ) 335.282-5-0
Nieuwvliet25-9-1728(Iƒ) 6.819-9-8
Delfland8-11-1728(Hƒ) 10.252-7-0
Wapen van Hoorn12-12-1728(Hƒ) 3.084-17-8
Hillegonda19-12-1728(Hƒ) 2.382-6-8
Stadwijk2-12-1728(Hƒ) 3.389-19-0
Heinkenszand31-12-1728(Hƒ) 1.061-19-0
Hof Niet Altijd Zomer9-12-1728(Hƒ) 940-2-0
Heesburg22-12-1728(Hƒ) 1.526-9-0
Wolphaartsdijk11-1-1729(Iƒ) 405-0-8
Berkenrode17-4-1729(Iƒ) 1.354-9-0
Totaal(Hƒ) 22.638-0-0(Iƒ) 343.861-5-0
Daarmee is van de oorspronkelijke lading van de Stabroek voor ongeveer (Hƒ) 275.088 gered en als nog naar Batavia verscheept.

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Donderdag den 24 Junij 1728, voormiddags.

Alle present. [1]

Waarna ter vergaderinge verscheenen de schippers der aanweesende scheepen Meijenberg, Stabroek en Haarlem, betuijgende op afvraage van den Edelen Heer Gouverneur dat hunne onderhebbende bodems thans weederom soo verre in gereedheijd waren gebragt, dat deselve in staat souden kunnen sijn omme in 't begin der aanstaande week van hier te vertrecken; weshalven dan na gehoudene raadpleeging verstaan is dat gem. drie kielen op Sondag den 27 deeser loopende maand sullen werden gemonstert, omme vervolgens met de eerste goede wind na Batavia te kunnen reijsvorderen.

Vervolgens geleesen sijnde seekere verklaaring door de officieren van 't schip Stabroek verleend, Soo is ten aansien daaruijt komt te blijken dat r op de uijt rheijse wel de quantiteijt van thien duijsend pond hartbrood van dat schip ter oorsake van de swaare gekreegene leckagie is bedorven geraakt, en derhalven in zee heeft moeten geworpen werden, ten versoeke van den schipper dier kiel, Barend van der Salm, geresolveerd dat aan hem in plaatse van het voorsz bedorven brood, weeder vijfduijsend pond rijst uijt 's Comps. dispens alhier sal werden verstrekt.

[1] 'n Gedeelte waarin drie bemanningslede op die skip Stabroek bevorder is, is hieronder weggelaat. Sien C.23, Resolutiën, 1728-1729, p. 183.

Saturdag den 3 Julij 1728, 's namiddags ten een uur. Extraordinaire vergadering.

Alle teegenwoordig.

Dewijl het den Almogenden behaagt heeft 's Comps. hier ter rheede leggende scheepen met zoodanige stormwinden uijt den N.Wte. te besoeken, dat vermits de schrickelijke verbolgentheijd der daar door aangeperst wordende zee, soo even een derselver, namentlijk Stabroek, op deese stranden is gedreeven, [1] en dat gemerkt den storm nog al even vinnig blijft continueeren, men diethalven tot sensibele droefheijd ook vreesen moet dat nog andere van die kostelijke bodems ('t geen God nogtans verhoeden wil) dat selfde beklaaggelijk ongeluk meede sullen komen te treffen, soo geliefden den Edelen Heer Gouverneur aan de leeden des Raads te kennen te geeven dat deselve aanstonts hadde doen te samen komen, ten eijnde in deese rampspoedige omstandigheijd van saken met malkanderen soodanige maatreegels te kunnen neemen als er ten meesten dienste der E. Comp. sullen werden vereijscht, en wel principalijk ten aansien er dog geene menschelijke hulp aan 's Comps. dierbare scheepen is toe te brengen, om voor te komen al sulke disordres en roof van 's Comps. of andere gestrande goederen als men in den jaare 1722 bij het exteeren van diergelijken ongeval heeft bevonden gepleegt en geschiet te zijn, nietteegenstaande daarteegens doenmaals insgelijx bij placcaaten was voorsien geworden; over het welke met den uijttersten aandagt gedelibereert, en de voormelte placcaaten op den 18 Junij en 29 September des voorseijden jaare 1722 ten subjecte van het rooven van gestrande goederen en andere gestelde ordres soo omtrent 's Comps. dienaren, burgers als slaven bij aldien iets diergelijx weederom mogt komen voor te vallen, alhier g'emaneert, alvorens met oplettentheijd geresumeerd sijnde, Soo is op de propositie van den Edelen Heer Gouverneur goedgevonden en verstaan dat men geciteerde placcaaten van den 18 Junij en 29 September 1722 aanstonts bij een nader placcaat sal doen renoveeren, met deese ampliatie en bijvoeging dat niemand, 't zij 's Comps. dienaar, burger, slaaf of te wie het soude mogen sijn, sig sal mogen verstouten omme buijten ordre en sonder daartoe gecommandeert te weesen op de stranden deeser plaatse te komen, veel minder eenige aangespoelde goederen te rooven of aan te roeren, op paene dat de geene die daarop sullen worden geattrappeert, sonder aansien van persoonen, en buijten forma van proces aanstonts op de stranden selfs aan daartoe opgerigte paalen sullen worden opgehangen en metterdood gestraft, en dat bij aldien zoodanige contraventeurs van deese onse beveelen sig met de vlugt souden willen salveeren, op deselve door de aan strand gecommandeerde militie met scherp sal worden geschooten, op dat sij dus dood of levendig in handen van de justitie sullen mogen geraaken, mitsgaders wijders nog dat sig de straf over het rooven van gestrande goederen soo ver sal komen uit te strecken, dat schoon men de daders eerst jaar en dag naar dato mogt komen te agterhaalen, deselve evenwel ingeval sij van het rooven van 's Comps. of andere gestrande goederen kunnen worden overtuijgt, met de koorde aan de galge sullen worden gestraft dat er de dood naarvolgt, latende voor het overige de verdere ordres bij bovengemelte placcaaten gestatueert, en wel voornamentlijk ten opsigte van de dubbelde strafbaarheijd der officieren, mattroosen en soldaten, die tot weeringe van dien gestelt sijnde, sig teegens deese onse beveelen souden mogen komen te misgrijpen, in haar geheel. Tot het neemen van welke scherpe resolutie van de daders en roovers van aangespoelde goederen op staande voet sonder aanschouw van persoonen met de dood te straffen, men dies te eerder is genoodsaakt geweest te moeten treeden om, gelijk boven aangehaalt is, te kunnen prevenieeren soodanige misgangen en plunderingen van gestrande goederen als men in den jare 1722 heeft ondervonden te sijn gepleegt, en waaromme ook op dat een igelijk sig gewaarschouwt kan houden, behalven de publicatie en affixie van het gesegde placcaat, van dies inhoude aan alle 's Comps. dienaren en burgers bij publicque trommelslag sal werden kennisse gegeven, op dat sig een ider voor schaade sal kunnen hoeden, sullende voor het overige de noodige ordres op alle saken ten meesten dienste en interest der E. Comp. gestelt worden.

[1] Stabroek is kort voor een uur die middag van 3.7.1728 deur 'n noordweste stormwind op die strand gedryf. Vgl. C.607, Dagregister, 1728-1732, pp. 146-152.

Dingsdag den 6 Julij 1728, voormiddags.

Alle present.

Ten aansien het zeijlvaardig leggende schip Meijenberg door stilte of teegen winden hier ter rheede nog word opgehouden, en dat men inmiddels de geldkisten van de gestrande scheepen Stabroek en Haarlem nog heeft kunnen magtig werden, soo geliefden den Edelen Heer Gouverneur derhalven in consideratie te geeven of het niet met 's Comps. meesten dienst en intrest soude over een komen dat men, op dat Haar Wel Edele Groot Agtb. de Heeren der Hooge Indische Regeering dies te spoediger van dit geld sullen kunnen gedient weesen, de vijftien geldkisten die uijt Stabroek geborgen sijn, met bovengemelte schip Meijenberg na Batavia liet afgaan, mitsgaders de overige derthien die uijt Haarlem sijn gesalveert, met het aanweesend schip Nieuwvliet, bij aldien sig onderwijlen geen andere bequame scheepsgeleegentheijd tot de versending van deese laatste, om deselve over dit en andere scheepen te kunnen verdeelen, komt op te doen; over het welke met aandagt geraadpleegt, en in aanmerking genomen sijnde dat het overig hier vertoevende schip de Hildegonda desselfs roer in den laatsten storm niet alleen verloren, maar dat men ook bij visitatie van dien bodem bevonden heeft dat de drie bovenste vingerlingen van steeven sijn afgewrongen, sonder dat men nog verseekert is of de drie onderste meede niet sullen weesen afgebrooken, in welk geval die kiel noodwendig op de gevoegelijkste wijse naar de Saldanhabaij sal moeten worden afgesonden, om aldaar te worden gebankt en gerepareert, dewijl sulx als dan in deese bhaaij niet sal kunnen geschieden, en dat daar meede veel tijts sal heen lopen, boven en behalven dat men niet is verseekert of er in het korte wel andere 's Comps. scheepen ter deeser rheede sullen komen op te dagen, geconsidereert het lang agterblijven van Berkenroode en Steenhoven groote bedugting baardt of die bodems deesen uijthoek niet wel souden mogen voorbij geraakt weesen, bij extensie van welk geval wel gemelte Heeren der Hooge Indiase Regeering nog een geruijmen tijd van het gebruijk van het voorschreeven geld souden moeten versteeken blijven; Soo is gevolglijk goedgevonden en met 's Comps. meesten dienst en intrest over een komstig bevonden te sijn dat men ingevolge de propositie van den Edelen Heer Gouverneur de vijfthien kisten met geld van Stabroek in meergemelte schip Meijenberg sal afscheepen en daarmeede naar Batavia versenden, en dat ook de overige dertien geldkisten van Haarlem met het schip Nieuwvliet naar derwaarts sullen worden voortgesonden, ingevalle sig daartoe, gelijk boven is aangehaalt, middelerwijlen geen andere bequaame scheeps occasie komt op te doen.

...

Laastelijk geliefden den Edelen Heer Gouverneur nog te kennen te geeven dat aan Sijn Edele door den equipagiemeester, Jacobus Möller, en den schipper van dien bodem, Barent van der Salm, niet alleen was gerapporteert dat het gestrande schip Stabroek geborsten was, maar dat die kiel selfs ook gevaar liep om met de eerste harde wind of holle zee aan stuckent geslagen te sullen werden, en dat Sijn Edele daar en boven de situatie van gemelte schip selfs van strand hebbende weesen besigtigen, sulx naar alle oogenschijnelijkheijd ook in diervoegen hadde bevonden; dierhalven in overweeging gevende of het niet best soude sijn dat men om 's Comps. goederen te conserveeren, en op dat met de ontlading van gesegden bodem dies te beeteren voortgank sal kunnen werden gemaakt, op de bequaamste plaatsen gaaten in het dek, en waar het wijders over 't lighaam van het schip dienstig sal werden gevonden, deede kappen, om het goed door dat middel te spoediger te ontlossen en aan land te kunnen bergen, latende inmiddels de ontlossing van Haarlem soo lang uijtgestelt, ten aansien die kiel minder gevaar heeft om aanstoot van de zee te leijden, en dat dies ontlading bijgevolge sonder pereijkel wel soo lang sal kunnen werden uijtgestelt tot dat men eerst een eijnde met Stabroek sal gemaakt hebben; over het welke met aandagt geraadpleegt sijnde, Soo is goedgevonden en gantsch noodsakelijk geoordeelt dat met het een en ander, als over een komende met 's Comps. meesten dienst en intrest, ingevolge de propositie van den Edelen Heer Gouverneur sal werden gehandelt, en dat men ook soo draa Stabroek leedig sal gemaakt weesen, aanstonts sonder het minste tijd verlies met de ontlossing van Haarlem sal voortvaaren.

Woensdag den 7 Julij 1728, voormiddags.

Alle tegenwoordig.

Geliefden den Edelen Heer Gouverneur aan de Raadsleeden te kennen te geeven hoe Sijn Edele over de moetwilligheijd van het volk van het gestrande schip Stabroek klagten waren gedaan geworden, met bijvoeging dat deselve moetwilligheijd soo ver ging dat het gesegde volk de vereijschte gehoorsaamheijd aan haare officieren weijgerende, 's Comps. noodige werk in het ontlossen van dien bodem daar door merkelijk soude moeten worden veragtert, en dat dierhalven door het stellen van goede ordres daar teegens noodsakelijk diende te worden voorsien, waar over dan ook met aandagt geraadpleegt weesende, Soo is, om het gemelte volk in haaren pligt te houden, goedgevonden en best gedagt dat men het selve, beneevens de manschap die op het gestrande schip Haarlem besch[e]ijden is, geduurende haar aanweesen alhier behorelijk van het gewoone 's Comps. randsoen tot haar onderhoud sal doen voorsien; en dat men wijders het volk van Stabroek, welkers ontlossing met thans onderhanden is hebbende (mitsgaders ook in 't vervolg als 't noodig gevonden word, dat van Haarlem) tot voorkoming van alle ongehoorsaamheijd en onordentelijkheeden, onder het toesigt van een bequaam officier alle avonden op 's Comps. werf alhier sal doen brengen en vernagten, alwaar de rol van het selve dan ook ordentelijk sal moeten geleesen werden, op dat sij des morgens van daar weederom aan het werk sullen kunnen worden gevoert, op paene dat de geene dewelke absent sullen worden gevonden, aanstonts sonder forma van proces door de caffers strengelijk gelaarst en in de ketting sullen worden geklonken, ten eijnde dus door het gebruijken van deese voorsorge en strafoeffening den vereijschten spoed met het bergen van 's Comps. goederen uijt de gestrande scheepen sal kunnen gemaakt werden.

Ende op dat wijders de nodige toesigt over gedagte 's Comps. goederen en effecten, en dat daarvan niets werde t' soek gebragt, sal mogen werden gehouden, Soo is op de propositie van den Edelen Heer Gouverneur insgelijx beslooten en vastgestelt dat aan de schippers der gestrande scheepen Stabroek en Haarlem, Barend van der Salm en Anthonij Biermans, bij een schriftelijke ordonnantie sal werden gelast en wel expresselijk aanbevoolen dat sij goede sorge voor alle deselve 's Comps. goederen dewelke haar met hunne onderhebbende bodems door onse Heeren en Meesteren in het vaderland sijn aanvertrouwt, sullen hebben te dragen, soo van 's lands inlading, equipagie goederen, provisien, zeijlen, touwerk, staande en loopend wand, ofte wat dies meer soude mogen sijn, op paene dat bij aldien daarvan iets vermist sal worden bevonden, sij daar voor als de daaders selfs door den Heer fiscaal independent deeses Gouvernements, Adriaan van Kervel, sullen worden aangesprooken en geactioneert, mitsgr. na bevinding van saken gecorrigeert en gestraft, op dat sij sig dus door een naaukeurige betragting van haren pligt voor alle schade en ongemacken sullen kunnen hoeden.

Gelijk al verders ten eijnde de ontlossing dier kielen op het spoedigste sal kunnen werden voortgeset, op de voorstelling van Zijn Edele goedgevonden en gearresteerd is dat aan den equipagiemeester, Jacobus Möller, meede schriftelijk sal werden geordonneert van sonder de minste versuijmenisse goede sorg voor de ontlading van de verongelukte scheepen Stabroek en Haarlem te dragen, so van de geene die daarin in het vaderland voor India sijn afgeladen, als van equipagie, provisie, zeijlen, touwerk, staande en lopend wand, einde wat dies meer sij, sonder sig met eenige particuliere goederen of te andere kleijnigheeden, soo als het hier bevoorens de gewoonte is geweest, eeniger wijse op te houden, maar dat hij in teegendeel de ordres hem dien aangaande door den Edelen Heer Gouverneur gegeven, of nog te geven, punctuelijk sal hebben op te volgen, op paene van anders doende als onbequaam uijt den dienst der E. Comp. sullen werden geset, en dat een ander in desselfs plaatse gestelt sal werden.

Dingsdag den 27 Julij 1728, voormiddags.

Alle present.

...

Vervolgens geliefden den Edelen Heer Gouverneur te kennen te geeven dat den schipper van het verongelukte schip Middenrak, Hendrik van Beek, aan Sijn Edele instantelijk hadde versogt om met het gemelte theeschip Meerlust naar het vaderland te mogen overvaaren, dewijl door hem omtrent sijnen verongelukten bodem dog niets meer ten dienste der E. Comp. konde werden uijtgevoert ofte werkstellig gemaakt, en dat hij genoegsaam alles verlooren hebbende, alhier niet veel langer middelen van subsistentie soude kunnen vinden; weshalven den Edelen Heer Gouverneur daarneevens in consideratie gaf of het selve versoek om dien man een weijnig in sijn ongeluk te gemoet te komen, niet soude behoren geaccordeert te worden; over het welke gedelibereert en in aanmerking genomen sijnde dat gesegden schipper Van Beek alhier effectivelijk niets meer ten dienste der E. Comp. uijtvoeren kan, Soo is gevolglijk goedgevonden en beslooten dat men hem ingevolge sijn gedaan versoek, dog egter in conformité der ordres met stilstand van gagie, met het schip Meerlust naar het vaderland sal laten vertrecken, sullende nogtans alvoorens door hem en desselfs boekhouder, mitsgaders door de schippers en verdere officieren van de gestrande scheepen Stabroek en Haarlem, een ordentelijke verklaring voor gecommitteerdens uijt deesen Raad noopens den toedragt van het aan haar overgekomen ongeluk moeten werden gepasseert en gegeven, welke verklaringen men insgelijx met het aanweesend theeschip naar 't vaderland sal laten overgaan, gelijk ook bij naast volgende scheeps geleegentheijd de schippers en stuurlieden van gedagte scheepen Stabroek en Haarlem, in selver voegen volgens de ordre met stilstand van gagie naar derwaarts sullen worden overgesonden.

Wijders is op het voordragen van den Edelen Heer Gouverneur ook beslooten en noodsakelijk geoordeelt dat men de in de Saldanhabaij vertoevende Engelsche geldvisschers, Ritsart Boun en William Holdits, met den hoeker Zeelandia naar herwaarts sal laten te rugge komen, op dat door haar ten spoedigsten soo dra de gesteltheijd van weer en wind sulx sal willen toe laten, een aanvank met het visschen na de verloorene contanten van het schip Middenrak sal kunnen werden gemaakt, ten welken eijnde haar ook sal werden aangeschreeven dat sij de pont en verdere bij haar hebbende visch en duijkelaars gereedschappen neevens de manschap ook naar herwaarts sullen moeten op en meede brengen, om alhier tot dat gebruijk te kunnen dienen; maar dat wijders het door haar ginder op geslagen huijsje onafgebroken soo als het sig tegenwoordig bevind, aldaar sal moeten werden gelaten, gelijk meede de verdere goederen die tot hunne lijfberging neevens die van het overige bij haar sijnde volk hebben gedient, of het sake was dat men het in 't vervolg dienstig oordeelden dat sij na gedaan werk alhier weederom na de Saldanhabaij souden moeten werden afgesonden, om het visschen aldaar nogmaals te hervatten, sullende het selve huijsje en verdere ginder blijvende goederen inmiddels onder het opsigt en ter verantwoording van den in de gemelte baaij posthoudende corporaal moeten werden gelaten.

Ende ten aansien de wijnen, bieren en verdere dranken uijt het gestrande schip Stabroek teegenwoordig voor het meerengedeelte gelost, en hier ten Casteele gebragt sijn, Soo is insgelijx goedgevonden en dienstig geagt dat men deselve als nu ingevolge het raadsbesluijt van den 6 deeser maand, door de daartoe gestelde gecommitteerdens sal laten nasien, proeven en peijlen, en dat de geene die te veel wan ofte andersints bedorven en tot het vervoeren onbequaam sullen werden bevonden, ten eersten bij publicque vendutie tot het meeste voordeel der E. Comp. sullen werden verkogt en te gelde gemaakt.

Dingsdag den 31 Augustus 1728, voormiddags.

Alle tegenwoordig.

Den schipper, stuurlieden en verdere officieren van het gestrande schip Stabroek aan den Edelen Heer Gouverneur op 't eerbiedigst versogt hebbende dat aan haar geduurende haar aanweesen alhier het gewoone costgeld tot derselver noodige subsistentie volgens het voorbeeld van den jaare 1722 mogte toegevoegt werden; Zoo is op het voordragen van Zijn Edele ten aansien die luijden dagelijx wanneer het vereijscht werd nog in den dienst der E. Comp. moeten werden gebruijkt tot het helpen ontlossen van 's Comps. goederen uijt haaren verongelukten bodem, derhalven goedgevonden en verstaan dat het gemelte versoek sal werden geaccordeert, en dat gevolglijk aan haar soo lang zij ter deeser plaatse noodwendig zullen moeten blijven vertoeven, sullen werden verstrekt zoodanige kostgelden als alhier aan andere van die qualiteijt bij extensie van diergelijke ongevallen, en nog jongst aan de officieren van de in den jaare 1722 verongelukte scheepen tot haar onderhoud zijn afgegeven geworden.

Dingsdag den 21 September 1728, voormiddags.

Alle tegenwoordig, uijtgesondert den ondercoopman en cassier, Christoffel Brand. Sijn op ordre van den Edelen Heer Gouverneur ter vergaderinge verscheenen de schippers der aanweesende scheepen Stadwijk en de Spiering, dewelke op afvraging van Zijn Edele hebben betuijgt dat sij van alles behoorelijk voorsien sijnde, oversulx op Donderdag den 23e deeser maand in staat en gereetheijd van vertrek zouden kunnen weesen, weshalven dan ook goedgevonden en verstaan is dat die bodems ten gemelten dage sullen werden gemonstert en van hier gedemitteert.

Waarna geleesen zijn geworden de advisen en berigten met den nu onlangs g'arriveerden hoeker de Zeepost alhier aangebragt, over welkers inhoude gedelibereert weesende, is goedgevonden en ten meesten dienste der E. Comp. noodig geoordeelt dat men gedagten hoeker ten eersten sal doen visiteeren, en het gebrekige daar aan herstellen, en dat denselven dan wijders op het spoedigste weeder in gereetheijd sal werden gebragt om naar derwaarts te kunnen retourneeren, gelijk meede dat den bregantijn Victoria bij aldien dat kieltje ondertusschen komt op te dagen, insgelijx soo ras mogelijk sal werden vervaardigt om die vojagie in selver voegen te kunnen onderneemen; sullende inmiddels met geciteerden hoeker de Zeepost na die residentie in voldoening van den gedanen eijsch der bediendens werden versonden soo veel goederen als men eenigsints sal kunnen bijbrengen, en de scheeps ruijmte sal willen toelaten, mitsgrs. 45 militairen, 25 a 30 mattroosen, een smit, een of twee scheepstimmerlieden, ingeval die alhier te missen zijn, waarover den equipagiemeester, Jacobus Möller, sal werden gehoort, den oppermeester van het verongelukte schip Stabroek, dewelke ten dien eijnde voor zijn oude qualiteijt en gewonnen hebbende gagie van heeden af te reekenen weeder in dienst der E. Comp. zal werden aangenomen, en daar en boven nog een ondermeester, het sij van het schip Haarlem ofte uijt dit Gouvernement, na dat denselven best te missen sal weesen, beneevens den adsistent, Harmanus Jager, en den pl. dito, Johannes Keijts, alle om haar dienst op Rio de la Goa behoorelijk te presteeren, sijnde bovensdien onder de gesonden staande te werdende militairen ook een bequaam cooperslager, zoo dat daarmeede het gerequireerde der bediendens soo bij het nu ontfangene als haar voorig schrijvens, genoegsaam ten vollen sal werden voldaan.

Dingsdag den 5 October 1728, voormiddags.

Alle tegenwoordig.

...

Den Wel Edelen Gest. Heere Pieter Gijsbert Noodt, Gouverneur in loco &a. &a., ons ondergeteekende hebbe gelieven te committeeren omme nauwkeurig te ondersoeken wat voor gebreeken zig aan de boegspriet van het hier ter rheede leggende schip Heesburg mogte bevinden, en ook de voorsteng van het schip Heijnkensand, zoo verklaaren wij naar gedaane ondersoek bevonden te hebben dat de boegspriet van de eerstgen. bodem ten eenemaal aan stuckent en onbruijkbaar is bevonden, waar door hij van een andere moet werden versien, daartoe vereijst een ps. masthout van 22 palm, twee ps. wangen, als een ps. van zijn selven en een ps. van het schip Stabroek, een halve ekeplank [5] van 4 dm., vier greene deelen van 2 dm., hondert en tagtig lb. spijkers; als meede het schip Heijnkensands voorstengh ten eenemaal onbequaam bevonden, in diesselfs plaats gestelt een waarloose steng van het gestrande schip Staabroek.

Gedenkende hiermeede UE. Wel. Edelens ordres te hebben voldaan, zoo dient deese voor onderdanig rapport. (Onderstond) Cabo de Goede Hoop, den 2 October 1728. (Was geteekent) J. Möller, Anth. Biermans, An. Centsen, J. J. v. d. Schilde, Evert de Boer, Pieter Kroesse. (In margine stond) Waarmeede comvermeere [sic]., (en geteekent) Ns. Anderson, J. de Marre.

Komende daar bij te blijken dat het schip Heesburg noodsakelijk van een nieuwe boegspried, en het schip Heijnkensand van een andere voorsteng heeft moeten werden voorsien, geevende den Edelen Heer Gouverneur daarneevens te kennen dat Zijn Edele om die bodems niet op te houden, en om haar dies te spoediger in gereetheijd van vertrek te kunnen brengen, bereijts ordre tot het versorgen en klaar maken van het een en ander hadde gestelt, en dat ook het geborgen rondhoud van het verongelukte schip Stabroek voor soo veel het was te pas gekomen, daartoe ten meesten menagie voor de E. Comp. hadde doen emploijeeren, het welk als een gantsch dienstige saak is aangemerkt, zullende met het verorberen van het gedagte rondhout van Stabroek omtrent andere benodigde 's Comps. scheepen insgelijx soo lang het kan toereijken, werden voortgevaaren.

Dingsdag den 2 November 1728, voormiddags.

Alle present, behalven de Heeren Adriaan van Kervel en Johan Thobias Rhenius, benevens den ondercoopman, Rijk Tulbagh.

...

Den Wel Edelen Gestr. Heer Pieter Gijsbert Noodt, Gouverneur in loco &a. &a., ons ondergetekende hebben gelieve te committeeren omme nauwkeurig te visenteeren de groote marsijlraa van het hier ter rheele leggende schip de Vis, wat gebreken daar aan mogte zijn, verclaare naar gedaane visentasien bevonden te hebben dat de gemelte rhaa aan stucken en onbequaam is, waar door in dies plaats is gestelt een pl. voormarsijl raa van 't gestrande schip Stabroek, die daartoe bequaam is bevonden

Gedenkende hiermede aan de geeerde ordres van UE. Wel Edelens te hebben voldaan, soo dient deese voor een onderdanig rap[p]ort. (Onderstond) Cabo de Goede Hoop, den 28 October 1728. (Was geteekent) Js. Möller, Dk. Goudberg, Jurriaan Popta, Abram Abramsen, Maarten van Meppelen. (Ter zijde stond) Waarmeede comvermeere [sic], (en geteekent) Lk. Verburgh.

En dewijl daaruijt komt te blijken dat gem. schip de Vis van een nieuwe rha heeft moeten werden voorsien, en dat daartoe een diergelijk hout van 't gestrande schip Stabroek is g'emploijeert geworden, zoo heeft men sulx als een gantsch nodige saak aangemerkt, en derhalven voor wel gedaan gehouden.

Donderdag den 20 Januarij 1729, voormiddags.

Alle present, behalven den oppercoopman en secunde deeses Gouvernements, de Heer Jan de la Fontaine, door indispositie.

Door den schipper van het verongelukte schip Stabroek, [1] Barent van der Salm, nevens den opper ende verdere stuurlieden van dien bodem, Jan van Male, Huijbert op den Dijk, Pieter van Twist en Cornelis van de Woestijne, versogt zijnde dat aan haar, dewijl sij ten dienste der E. Comp. hier nu niets meer kunnen verrigten, mogte werden geaccordeert om met de aanweesende retourvloot naar het vaderland te mogen vertrecken; Soo is haar hetselve, dog sonder winning van gagie toegestaan, gelijk meede ten versoeke van gemelten schipper Van der Salm aan hem gepermitteert is om naar derwaarts te mogen meede neemen desselfs met hem uijtgekomene jonge, Johannes Sandersz.

...

[1] Stabroek is op 3.7.1728 in Tafelbaai op die strand gedryf, maar is weer vlot gemaak en na Saldanhabaai gestuur vir herstelwerk. Op 4.12.1728 het die skip egter weer met groot lewensverlies in Tafelbaai vergaan. (Vgl. die inleiding in S.A. Argiefstukke, Kaap nr. 7, p. xxiv.)

Donderdag den 3 Maart 1729, voormiddags.

Alle present, behalven den Heer fiscaal independent, Adriaan van Kervel, door indispostie.

...

Na het welke ter vergaderinge binnen quam den Engelschen duijker, William Holdits, soo uijt sijn eijgen als uijt name van desselfs macker, Ritzart Boun, die uijt hoofde sijner indispositie niet in Raade had kunnen verschijnen, te kennen gevende dat door haarlieden alhier niets meer ten dienste der E. Comp. omtrent hetduijken en magtig werden van eenige goederen uijt het wrak van Stabroek of de andere wracken der hiergestrande scheepen konde werden verrigt of uijtgevoert, en dat sij ook na alle vleijt en moeijte daartoe te vergeefs aangewend te hebben, vrijmoedig konden betuijgen dat het na haare gedagten een volslagen onmogelijkheijd was dat men door eenige menschelijke kunst of uijtvinding ooijt iets van de contanten of andere goederen die met het schip Middenrak sijn verlooren geraakt, soude kunnen recouvreeren, versoekende derhalven dat aan haar mogt werden gepermitteert om met een der aanweesende retourscheepen na het vaderland te mogen vertrecken; over het welke met aandagt gedelibereert, en aangemerkt geworden sijnde dat sij gevolglijk alhier van geen nut in den dienst der E. Comp. meer konden sijn, soo heeft men dan ook geen swarigheijd gemaakt dat versoek te accordeeren, sullende de gemelte Engelsche met het schip Everswaard naar derwaarts versonden, en aan haar navolgens de ordre ter handen gestelt werden een verklaring van soodanige goederen als door haar naar het vertrek van Mr. Letbrithge alhier sijn opgevischt, bestaande deselve eenelijk in een swaar anker van 2,560 lb. van het schip Middenrak, sijnde tot gebruijk bequaam, een do. van dienselfden bodem met een arm, kunnende niet anders als tot ballast gebruijkt werden; van Stabroek: 39 seugen kleijn loot, weegende tesamen 5,344 lb., 65 staven ligt platijser wegende tesamen 2,571 lb., 1 vat spijkers wegende tesamen 586 lb. netto.

Maar dewijl de gedagte Engelsche sig voor het overige seer gemackelijk lieten vinden om de twee duijkel machines met de daartoe gehoorende gereedschappen, die door geciteerde Letbrithge hier agtergelaten en door haar seedert sijn gebruijkt geworden, alhier te laten verblijven, Soo is daarom ook best gedagt dat men deselve ter deeser plaatse aanhouden en onder den equipagiemeester, Jacobus M#246;ller, sal laten blijven berusten, om sig daarvan bij onverhoopte benoodigtheijd of voorvallende geleegentheeden te kunnen bedienen, wanneer eenige van 's Comps. eijgene dienaren door de te stellene ordre van den Edelen Heer Gouverneur sig bequaam gemaakt sullen hebben om daarmeede te kunnen duijken en onder het water te gaan.

Opmerkingen

Jan
• Hij is op 25 augustus 1727 aangekomen in Nederland en vertrekt 24 januari 1728 weer. Hij is dus vijf maand in Nederland geweest.
• Het is de derde keer dat hij naar de Oost vertrekt.
• Hij is nu opgeklommen tot konstabelsmaat. Dat wil zeggen Tweede kanonier.
• De Stabroek en de Haarlem vergaan tijdens een winterstorm op 3 juli terwijl het 24 dagen voor anker ligt in de Tafelbaai bij Kaap de Goede Hoop. Bij de ramp komen 22 personen om het leven. Jan overleeft en stapt op 15 september over op het schip de Hillegonda om de reis te vervolgen.
• Tussen juli en september zijn er meerdere schepen richting Batavia vertrokken. Dat hij niet opstapt duidt op een van de volgende mogelijkheden (a) Jan is bij de ramp gewond geraakt en was herstellende, (b) hij heeft meegwerkt aan het herstel van het schip Stabroek in Saldana bay, (c) hij heeft zijn beurt moeten afwachten voordat er op een schip plaats was voor hem.
• Wrang is dat hij deze reis geen 'begunstigde' heeft opgegeven. Was Jan bij de ramp om het leven gekomen, dat had de achtergebleven familie nog lang op achterstallig loon kunnen wachten.

Het schip
• De Stabroek heeft twee keer eerder de oversteek naar Indië en terug gemaakt. Deze reis er er lekkage. Misschien dat het schip voor reparatie daarom vrij lang voor anker lag. Op 3 juli vergaat het. Over de Haarlem lees ik dat geprobeerd is het te herstellen. Over de Stabroek lees ik dat niet en van meet af aan zal duidelijk geweest zijn dat herstel niet mogelijk was.

De schipper
• Voor zover ik kan terug vinden is dit de eerste reis voor Barend van der Zalm. Hoe hij aan zijn ervaring komt om direct door de VOC als schipper te worden ingezet, is mij niet bekend.
• Op 24 juni 1728, nog voor de scheepsramp dus, wordt de schipper gecompenseerd voor geleden schade tijdens de reis. Door lekkage is 5.000 kilo hartbrood bedorven geraakt en moetst overboord worden gezet. Hiervoor in de plaats krijgt hij 2.500 kilo rijst aangeboden. (databases.tanap.net).
• Op 7 juli 1728 worden de schippers van beide verongelukte schepen verantwoordelijk gesteld voor roof van (aangespoelde) lading (bron: databases.tanap.net). Mogelijk gold dit het meest voor de Haarlem omdat de lading uit het schip gehaald moest worden opdat het nog gerepareerd kon worden.
• Op 20 januari 1729 verzoeken de schipper en stuurlieden om huiswaarts te mogen keren (bron: databases.tanap.net).

De reis
• De reisduur van Nederland naar de Kaap was vrij lang, maar dat heeft niets van doen met de ondergang van het schip.
• Er worden 7 sterfgevallen gemeld aan boord. Bij de scheepsramp in juli overlijden ten minste 22 personen, waarvan 6 uit Middelburg. Hiervan staan 19 geregistreerd met de combinatie 'overleden' en 'Kaap de Goede hoop' en 3 staan geregistreerd met de combinatie 'schip vergaan' en 'Stabroek'.
• Het is onbekend of het schip bewapend was. Het moet haast wel want er worden áán konstabel en vijf konstabelsmaten gemeld onder de bemanning. Daarnaast zijn er 52 soldaten aan boord. Waarschijnlijk zullen deze in batavia achter blijven.

Het konvooi
• De Stabroek en Meijenburg varen in konvooi naar De Kaap. Bij aankomst ligt de Meijenburg een dag voor.

het schip

Hillegonda

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Hoorn1720Hoorn2-6-1721
21-1-1723
10-2-1724
1-12-1724
22-4-1726
16-12-1726
2-1-1728
2-10-1729
1-1-1731
30-11-1731
29-1-1733
30-10-1733
1-6-1735
18-5-1740
Jan Ringenburg
Jan Ringenburg
Michiel de Reus
Arent Bent
Albert Visser
Albert Visser
Albert Visser
Albert Visser
Albert Visser
Albert Visser
Cornelis Damme
Cornelis Damme
Willem Haeijsz
Dirk de Veth
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet850 ton180 - 250 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Texel2-1-172820-1-1728Texel. Teruggekeerd wegens schade?1818331Cornelia
Texel20-1-172823-1-1728reparatie3
Texel23-1-172822-6-1728Kaap de Goede Hoop15118331
Kaap de Goede Hoop> 22-6-1728< 8-8-1728Saldanha Bay
Saldanha Bay8-8-17284-9-1728reparatie?27
Saldanha Bay> 4-9-1728< 15-9-1728Kaap de Goede Hoop
Kaap de Goede Hoop15-9-172817-12-1728Batavia93138
Totaal29231

Schipper

schipperAlbert Visserzijn ervaring23-1-1718
7-12-1718
22-4-1726
16-12-1726
2-1-1728
2-10-1729
1-1-1731
30-11-1731
Huis de Vlotter
Huis de Vlotter
Hillegonda
Hillegonda
Hillegonda
Hillegonda
Hillegonda
Hillegonda
konstabelsmaat
konstabelsmaat
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesBosschieter (5), Hooploper (1), Jongen (2), Konstabel (1), Konstabelsmaat (2), Korporaal (3), Kwartiermeester (1), Matroos (25), Metselaar (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Soldaat (11), Trompetter (1), Koksmaat (1)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabelneeonduidelijk-8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 14395
Soldijboek Hillegonda - 1728 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
5.700peesdukatengouden (Iƒ) 37.584-7-8
1.893,4markfijnszilverbaar (Iƒ) 61.415-0-0
24.6662/3rijksdaalderpaiementNederlands (Iƒ) 74.000-0-0
1.348101/128reaalgoudbijgewicht(Iƒ) 62.395-4-0
29peeslaken- (Iƒ) 9.774-17-0
12peeslakenrassen-(Iƒ) 1.906-6-0
11peeskroonrassen-(Iƒ) 554-9-8
12peesperpetuanen-(Iƒ) 405-0-0
10peesserge-(Iƒ) 397-18-0
4peesrasMarokkaans(Iƒ) 769-16-0
8peesgrein-(Iƒ) 1.343-7-8
15peespolemiten-(Iƒ) 1.722-14-0
1peesstoffengoudenenzilveren(Iƒ) 1.267-0-0
6peeskripfloerslamfer(Iƒ) 138-4-8
3.963lbplatlood-(Iƒ) 535-15-0
44hoedsmeekolen-(Hƒ) 660-0-0
100peesriemessenhouten(Hƒ) 350-0-0
12huidpompleer-(Hƒ) 449-13-0-0
422peesschoofin soort(Hƒ) 2.691-4-0
-3 procentop fl.4.130,17,0(Hƒ) 123-18-8
3peeskanonijzeren à 3lbbals(Hƒ) 229-2-0
12peesbasmetalen van 2 à 3lb
36peeskamermetalen,tot de bassen
-samen-(Hƒ) 2.132-8-0
-kastvan de kamers(Hƒ) 3-10-0
7boskurkSpaans(Hƒ) 46-0-0
-3procentop fl.2.403,10,0(Hƒ) 72-2-0
100lblijmEngels(Hƒ) 39-1-0
118.000peesklinkersteen-(Hƒ) 796-15-0
33peesslijpsteen-(Hƒ) 516-0-0
50lbschoenmakersgaren-(Hƒ) 45-0-0
-3procent-(Hƒ) 40-14-8
66vatvlees-(Hƒ) 6.509-5-0
200halveaamolijfolie-(Hƒ) 6.000-0-0
50halveaamlijnolie-(Hƒ) 1.125-0-0
27vatboter-(Hƒ) 2.997-0-0
-3procentop fl.14.658,10,0(Hƒ) 439-15-0
12.500lbijzer-(Hƒ) 1.093-15-0
1.500lbgerfstaal-(Hƒ) 236-5-0
1.000lbslotplaatdubbele(Hƒ) 125-10-0
32.757lbspijkerin soort(Hƒ) 3.992-11-0
-3procentopfl.5.137,1(Hƒ) 155-12-0
1vatvlees-
1halveleggerwijnRinse
Totaal(Hƒ) 30.870-1-0
en
(Iƒ) 254.209-19-0
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Dit is het terug gevonden deel van de lading van de Haarlem die op 3 juli 1728 is verongelukt. Deze lading is overgebracht naar de Hillegonda en alsnog verscheept naar Batavia.
1peestouwzwaar geteerd(Iƒ) 877-0-0
Totaal(Iƒ) 877-0-0
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Dit is het terug gevonden deel van de lading van de Stabroek die op 3 juli 1728 is verongelukt. Deze lading is overgebracht naar de Hillegonda en alsnog verscheept naar Batavia.
1peestouw16 duim
8peesreep6 á 7 duim
-samenwegend 12.851 lb(Hƒ) 2.313-3-8
-'s lands recht3 procent(Hƒ) 69-3-0
Totaal(Hƒ) 2.3862-6-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 27 Julij 1728, voormiddags.

Alle present.

...

Laastelijk door den Edelen Heer Gouverneur nog te kennen gegeven sijnde dat het schip de Hildegonda thans door het aanbrengen van de drie bovenste vingerlingen, en dat men onder het arbeijden bevonden heeft dat de onderste niet is afgebroken, maar sig nog aan den steven bevind, weeder soo ver was herstelt dat het selve de reijs naar de Saldanhabaij soude kunnen onderneemen, Soo is gevolglijk gearresteert en vastgestelt dat men dien bodem met de eerste goede wind naar derwaarts sal laten afgaan, ten eijnde aldaar wijders van sijne bekomene schaade volkomen herstelt te kunnen werden.

Opmerkingen

Jan
• Na het verongelukken van de Stabroek op de Kaap, stapt Jan over op de Hillegonda om door te varen naar Batavia.
• Tussen juli en september zijn er meerdere schepen richting Batavia vertrokken. Dat hij niet opstapt duidt op een van de volgende mogelijkheden:
  (a) Jan is bij de ramp gewond geraakt en was herstellende; of
  (b) hij heeft meegwerkt aan het herstel van het schip Stabroek in Saldana bay; of
  (c) hij heeft zijn beurt moeten afwachten voordat er op een schip plaats was voor hem.
• Op de Stabroek was Jan nog Konstabelsmaat. Op de Hillegonda is hij gepromoveerd tot Konstabel.
• Hij arriveert op 17 december 1728 in Batavia en zal op 30 december 1732 met de Wickenburg naar Nederland varen. Hij is dan 4 jaar in Indië geweest.
• De bron geeft aan dat het bestaan van een schuldbrief onduidelijk is. Ik ga er van uit dat hier nog altijd de inschrijving van de Stabroek geldt en in dat geval is er een schuldbrief.

Het schip
• Voor het schip de Hillegonda is het de 6e reis. Je zou kunnen zeggen dat het een 'ervaren' schip was, misschien ook wel een versleten schip waar genoeg aan gerepareerd moest worden.
• Ook nu weer is het onbekend of dat het schip bewapend was. Wel worden één konstabel en twee konstabelsmaten gemeld. Met zo veel man zullen er waarschijnlijk ook meerdere kannonnen aan boord geweest zijn.
• Het is onbekend tot welk type het schip Hillegonda behoort. In Werkers van de wereld (proefschirft M. van Rossum, 2013) wordt het een 'admiraalschip' genoemd. Het betekent dat vanaf de Hillegonda leiding wordt gegeven over de vloot of het konvooi. Ook betekent het dat het geen klein bootje was en waarschijnlijk groter of prestigieuzer dan de andere schepen in het konvooi.

De schipper
• Schipper Albert Visser is opgeklommen van konstabelsmaat tot schipper. Dit is zijn tweede reis als schipper. Je mag hem redelijk ervaren noemen.

De reis
• De reisduur van de Kaap naar Batavia is vrij lang.
• Ik heb de indruk dat de functies aan boord van de Hillegonda niet goed gedocumenteerd zijn. De lijst is beduidend korter dan op andere reizen.

Het konvooi
• De schepen Hillegonda en Cornelia vertrekken gelijktijdig van Texel, maar met de Hillegonda is wat aan de hand. Het keert al snel na vertrek terug. En van 22 juni verblijft het bijna drie maand rond de Kaap voor reparatie.

De lading
• De lading bestaat voor een belangrijk deel uit dukaten, zilver, goud en daalders.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 234.238. Van de 137 geregistreerde ladingen in 1728 staat het op de 17e plaats. Er is dat jaar één schipen dat voor meer dan een half miljoen verscheept.

het schip

Rithem

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1732Zeeland29-1-1733
28-2-1734
19-3-1735
Jan van den Broek
Jan van den Broek
Jan Elswout
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend110 voet350 ton810 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Rammekens19-3-17355-6-1735Saldanha Bay7898-2-
Saldanha Bay5-6-17359-6-1735reparatie?4
Saldanha Bay9-6-173510-6-1735Kaap de Goede Hoop1
Kaap de Goede Hoop10-6-173528-6-173518
Kaap de Goede Hoop28-6-17357-9-1735Batavia7197-1Proostwijk (aank 14-9), Berkenrode, Coxhoorn (beide vertr 25-9)
Totaal1723

Schipper

schipperJan Elswoutzijn ervaring7-3-1713
1-12-1716
24-1-1728
26-10-1732
19-3-1735
2-2-1739
23-5-1740
14-1-1743
Herstelde leeuw
Zandenburg
Steenhoven
Ketel
Ritthem
Schellag
Maria Adriana
Maria Adriana
timmerman
timmerman
opperstuurman
opperstuurman
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAssistent (1), Bootsman (1), Bosschieter (7), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derdewaak (2), Hooploper (16), Jongen (2), Jongmatroos (3), Kok (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (1), Kwartiermeester (2), Matroos (48), Onder(scheeps)timmerman (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (2), Opper(scheeps)timmerman (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Schieman (1), Schipper (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Rithem (19-3-1735)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabeljajaJohanna Beket8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 12928
Soldijboek Rithem - 1735 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
45.000lbijzer-(Iƒ) 4.892-10-0
500lbstaal-(Iƒ) 103-0-0
5.000lbspijker-(Iƒ) 848-2-8
450lbverfin soort(Iƒ) 168-6-0
30hoedsmeekolen-(Iƒ) 463-10-0
diverse-arbeidsgereedschap-(Iƒ) 669-4-8
diverse-equipagegoederen-(Iƒ) 846-10-0
5152/10kanlijnolie-(Iƒ) 394-9-8
diverse-kramerij-(Iƒ) 249-9-0
Totaal(Iƒ) 8.635-1-8

Opmerkingen

Jan
• Het is de vierde keer dat Jan aan een reis naar Indië begint.
• Op zijn vorige reis is het schip de Stabroek vergaan in de haven van de Kaap. Het heeft schijnbaar weinig indruk gemaakt op Jan, want na ruim 1,5 jaar kiest hij dus toch weer voor zee.
• Op de reis met de Hillegonda was hij konstabel, op de terugreis met de Wickenburg was hij konstabelsmaat en nu op de Rithem is hij weer konstabel.
• Jan is 22 juli 1733 terug gekomen in Nederland en hij vertrekt op 19 maart 1735 weer naar Indië. Hij is dus 19,5 maand in Nederland geweest.
• In die tussentijd is Jan op 19 februari 1734 in Leiden in het huwelijk getreden met Johanna Beket.
• De begunstigde Johanna Beket is (natuurlijk) zijn kersverse vrouw.
• Na aankomst op 7 september 1735 verblijft Jan ruim 3 jaar in Indië. Hij vertrekt weer op 12 november 1738.
• Een maand na aankomst in Indië wordt op 13 oktober 1735 zijn dochter Maria Jacoba geboren.
• De schuldeiser Sara de Vries is mogelijk logementhoudster. Zij komt bijvoorbeeld ook voor in actes van Anthonij van Santen (1704, Domburg) en Hendrick Steenbeek (1735, Vliegent Hart). Hoewel het een andere kamer betreft komt ook ene Sara de Vries terug als schuldeiser in de actes van Jacobus de Vos (1721, Neptunus en 1724, Huis ten Donk).

Het schip
• Voor de Rithem is het de derde keer dat het naar de oost vaart.
• Van de Rithem is geen bewapening bekend. Die zal er wel zijn geweest, want onder de bemanning worden áán konstabel en áán konstabelsmaat gemeld.

De schipper
• Dit is de eerste keer dat Jan onder schipper Elswout dient. In 1740 zal hij opnieuw onder Elswout dienen op de Maria Adriana.
• Als schipper is Elswout onervaren, want dit is de eerste keer. Elswout is eerder naar Indië. geweest als timmerman en opperstuurman.

De reis
• De reisduur van Nederland naar de Kaap is met 78 dagen extreem kort. Daarentegen is het tweede deel van de reis vrij lang te noemen.
• Deze reis zullen er 3 mensen aan boord overlijden. Een ratio van 0,03 is erg laag.

Het konvooi
• De Rithem vaart zo goed als alleen van Rammekens naar Batavia. Weliswaar vertrekt het dezelfde dag als de Proostwijk, Berkenrode en Coshoorn uit de Kaap, maar de andere schepen komen een tot twee weken later aan. Mogelijk heeft dat te maken met de geringe lading van de Rithem waardoor het sneller kan zeilen.

De lading
• Het is de vraag of de cargo-lijst volledig is. De totale waarde van 6.908 Hollandse gulden is extreem laag.

het schip

Vreeland

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Amsterdam1735Amsterdam12-2-1736
31-12-1736
1-1-1738
12-11-1738
12-10-1739
3-11-1740
14-12-1741
14-1-1743
14-1-1745
Jan van Hengelen
Jan van Hengelen
Jurriaan Zeeman
Jurriaan Zeeman
Jurriaen Zeeman
Reijnier Brugman
Arij Verdoes
Arij Verdoes
Evert de Haas
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
hekboot130 voet650 ton175 - 190 ton-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia12-11-173812-2-1739Kaap de Goede Hoop929040Beukestijn, Huis te Foreest, Magdalena, Nieuw Walcheren, Wickenburg, Cornelia, Hillegonda, Scheijbeek, Vis, Hof niet altijd Winter
Kaap de Goede Hoop12-2-17392-3-173918Beukestijn, Huis te Foreest, Magdalena, Nieuw Walcheren, Wickenburg (allen vertr 2-3), Cornelia, Hillegonda, Scheijbeek, Vis, Hof niet altijd Winter (allen vertr 9-3)
Kaap de Goede Hoop2-3-173922-6-1739Texel11282Beukestijn, Huis te Foreest (allen aank 22-96 Texel), Magdalena (aank 25-6 Goeree), Wickenburg (aank 26-6 Rammekens), Nieuw Walcheren (aank 29-6 Rammekens)
Cornelia, Hillegonda, Scheijbeek, Vis (alle vertr 9-3, aank 17-6/18-6 Texel), Hof niet altijd Winter (vertr 9-3 aank 14-6 Goeree)
Totaal222

Schipper

schipperJurriaan Zeemanzijn ervaring1-1-1738
12-11-1738
12-10-1739
Vreeland
Vreeland
Vreeland
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst (3), Bergwerker (1), Bootsman (1), Bosschieter (16), Derde meester (1), Derdewaak (1), Grofsmid (1), Hoogloper (1), Hooploper (4), Huistimmerman (2), Jongen (3), Jongmatroos (5), Kok (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (2), Kwartiermeester (3), Lanspassaat (2), Matroos (11), Metselaar (1), Onder(scheeps)timmerman (1), Onderstuurman (2), Onderzeilmaker (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Provoost (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Soldaat (12), Vijlenkapper (1), Ziekentrooster (2)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Vreeland (12-11-1738)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabeljajaJohanna Beket8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
1.480peesbaftasin soort(Iƒ) 7.311-17-0
600peesbethillesin soort(Iƒ) 4.361-13-0
3.880peesguineesin soort(Iƒ) 47.071-7-8
1.160peesparcallenin soort(Iƒ) 3.373-50-0
1.480peessalempurisin soort(Iƒ) 9.614-17-0
300peesarmozijnBengaals in soort(Iƒ) 3.512-50-0
1.900peessitsSurats, in soort(Iƒ) 12.297-10-8
100peeslijnwaadMalabars tot monster(Iƒ) 496-1-0
160peesbrandamKust(Iƒ) 452-0-8
480peesbulangsKust(Iƒ) 1.356-10-0
160peescambayenruw Kust(Iƒ) 613-1-0
800peesdongrisKust(Iƒ) 2.252-2-8
100peesmurisgebleekt Kust(Iƒ) 460-10-8
160peespattamaraphoeKust(Iƒ) 565-15-8
100peesaliabalijsBengaals(Iƒ) 647-12-0
100peesatchiabanijsBengaals(Iƒ) 322-2-8
120peesamirtjeBengaals(Iƒ) 603-14-8
200peesderiabadijsBengaals(Iƒ) 935-8-8
180peescassaBengaals(Iƒ) 2.527-70-0
100peesallegiaszijden Bengaals(Iƒ) 1.287-70-0
100peesphotasBengaals(Iƒ) 370-8-0
200peesgerassenBengaals(Iƒ) 678-5-0
200peesgingamgestreept Bengaals(Iƒ) 1.088-14-8
140peeslacorijnsBengaals(Iƒ) 541-2-0
80peesmalmalBengaals(Iƒ) 1.259-10-0
1.700peesroemaalsneusdoeken Bengaals(Iƒ) 6.570-10-8
320peessoesjesBengaals(Iƒ) 5.037-18-8
600peeszeildoekBengaals(Iƒ) 2.193-15-0
50peesterindaniBengaals(Iƒ) 1.073-7-8
100peesbhermsSurats(Iƒ) 466-11-0
500peesbroalSurats(Iƒ) 807-9-8
2.400peesguineesSurats(Iƒ) 2.482-16-0
660peesniquaniasSurats(Iƒ) 1.898-20-0
1.920peessawagesjeswit Surats(Iƒ) 8.933-40-0
250peestapiskankenias Surats(Iƒ) 639-1-8
500peesberaupaatswit Surats(Iƒ) 3.082-70-0
18peesrokzijden Japans(Iƒ) 1.351-17-0
8045 1/4lbgarenin soort(Iƒ) 6.702-2-8
44lborgansijnzijdemet de kisten(Iƒ) 547-1-0
4.230lbwolPerzisch(Iƒ) 5.103-30-0
24.540lbfoeliemacis(Iƒ) 13.706-0-0
24.000lbgarioffelnagel-(Iƒ) 7.425-0-0
95.500lbnootmuskaatin soort(Iƒ) 7.759-7-8
169.198lbpeperzwart Bantams(Iƒ) 23.349-6-8
31.775lbsapanhoutin soort(Iƒ) 1.311-4-8
167.441lbpoedersuiker-(Iƒ) 14.065-10-0
12.000lbcalaturshoutKust(Iƒ) 462-11-0
5lbradixkalumba(Iƒ) 30-12-8
-ongelden2 procent(Iƒ) 4.379-19-8
Totaal(Iƒ) 223.378-4-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Vrijdag den 20 Februarij 1739, voormiddags. Gecombineerde vergadering.

Present den Heer Mr. Daniel van den Henghel, gesaghebber deeses Gouvernements, den Heer Samuel Hoppesteijn van Leeuwen, commandeur der presente retourscheepen, den Heer Hendrik Swellengrebel, oppercoopman en secunde deeser plaetse, den E. Pieter Swaandregt, vice commandeur, den Heer Johan Thobias Rhenius, capitain deeses Casteels, den E. Christiaan Backer, schout bij nagt, den E. Nicolaas Heijning, den E. schipper Arij de Ruijter, den E. Christoffel Brand, den E. schipper Willem M[e]ijer, den E. Rijk Tulbagh, den E. schipper Dirk de Veth, den E. Martinus Bergh,. den E. schipper Pieter Visser, den E. Cornelis Eelders, den E. schipper Jurriaan Zeeman, den E. schipper Pieter Elsvlied, den E. fiscael der retourvloot, Isaacq Giesken; demptis de schippers Pieter Alkmaar en Salomon Rijnders door indispositie.

Wierd door den Heer gesaghebber te kennen gegeeven dat Zijn E. deese vergadering expresselijk hadde belegt om aan den Heer commandeur neevens de verdere vlag en andere officieren van de vloot te kunnen voorstel doen en afvraagen of zijlieden als zijnde van alle vereijschte benoodigtheeden en potspeijs voor de vaderlandsche vojagie naar behooren voorsien, zig niet in staat bevonden om deselve in het kort met gerusth[e]ijd te kunnen onderneemen, of dat andersints aan i[e]mand, 't zij aan zijne ammonitie of andere goederen, nog iets quam te ontbreeken, waardoor zulx soude kunnen werden verhindert of agter uijtgeset, op dat men verders tot het vertrek deeser retourscheepen een vasten tijd soude kunnen beraamen, soo wel van de geene die eerst sullen kunnen klaer zijn, als van die dewelke nog soo spoedig niet vaardig kunnende geraaken, eenige w[e]ijnige daagen langer souden moogen worden opgehouden; op het welke door den Heer commandeur neevens de verdere overheeden van de vloot zijnde betuijgt geworden dat aan niemand soo wel het een als het ander aangaende, iets meer quam te mancqueeren, dat zij van alles tot genoegen zijn voorsien, en bijgevolge in gereeth[e]ijd om de rheijse binnen w[e]ijnige daagen gerustelijk na Neederland te kunnen voortsetten; heeft den Heer gezaghebber hierop wijders aan den Heer commandeur afgevraegt welke scheepen dan wel bequamelijk het eerste in staat van zeijlen zouden kunnen weesen, waarop door Zijn E. gerepliceert wierd dat dit Beukest[e]ijn, Nieuw-Walcheren, de Magdalena, Wickenburg, 't Huijs te Foreest en Vreeland zouden weesen, met bijvoeging dat hij meijnden dat deselve op den 27 deeser maend zouden kunnen worden gemonstert en in staat zijn om onder den 2 Maert aanstaende te kunnen reijsvorderen, waarin door de andere overheeden deeser kielen toegestemt zijnde, is derhalven goedgevonden dat zij op den voormelden tijd sullen worden gedepescheert, om haare reijs onder de vlagge van welgemelten Heer commandeur als dan na Neederland te kunnen onderneemen; en dat wijders de overige vijf scheepen, met namen Scheijbeek, 't Hof niet altijd Winter, Hillegonda, Cornelia en de Visch, op den 2 Maert voormeld gemonstert werdende, op den 5 dito daaraen onder de wimpel van den oudsten voor de praesidiale Camer tot Amsterdam thuijsvarenden schipper, Pieter Visser, bij toelating van bequaem weer en wind derwaerts zullen moeten volgen, in hoop en verwagting dat alle deselve op de voorsz tijden in zee geraakende, de havenen onses lieven vaderlands met voorspoed sullen moogen bez[e]ijlen. Werdende wijders door den Heer gezaghebber aan de scheepsopperhoofden serieuselijk gerecommandeert dat zij sig altijd ider in zijn smaldeel onder hunne vlag of wimpel gecombineert en teegens alle vijand[e]lijke aanvallen op haar hoede zullen moeten houden, en wel insonderh[e]ijd teegens Turken en rovers, uijt insigt dat Haar Wel Edele Groot Agtb. de Heeren Bewindhebberen ter Camer Rotterdam bij missive van den 2 April des voorleeden jaars nog singuliere mentie gelieven te maaken dat op den vreede met deselve, en voornamentlijk met die van Algiers, geen staad kan gemaekt werden, en dat overzulx de overheeden der retourscheepen dienden te worden gerecommandeert zig daarvoor te wagten. Terwijl voorts bij resumptie der Turksse passen deeserretourbodems gebleeken is dat zij sig daarvan na ver[e]ijsch voorsien bevinden, soo dat men alhier aan deselve geen andere sal behoeven bij te setten; gelijk ook op nadere approbatie onser Heeren en Meesteren tot boekhouder in steede van den overleedene op het schip Scheijbeek is aangesteld den sergeant van het schip Wickenburg, Adolf Hendrik Carel Krijning de Langewater van Doesburg, onder zijn thans winnende gagie.

Opmerkingen

Jan
• Jan is 7 september 1735 in Batavia aangekomen en vertrekt weer op 12 november 1738 naar Nederland. Hij is dan ruim 3 jaar in Indië geweest.
• Jan is nog steeds Konstabel.
• De begunstigde Johanna Beket, is de vrouw van Jan.

Het schip
• Voor de Vreeland is het de derde keer dat het naar de oost is gevaren.
• Van de Vreeland is geen bewapening bekend. Toch wordt onder de bemanning wel áán konstabel en twee konstabelsmaten.

De schipper
• Waar Jurriaan Zeeman zijn ervaring heeft opgedaan is onbekend. In 1738 is hij ineens schipper voor de VOC.
• Schipper Zeeman heeft op de Kaap aan deze vergadering deelgenomen Vrijdag den 20 Februarij 1739, voormiddags. Gecombineerde vergadering.

De reis
• De reisduur van het eerste deel van de reis is gewoon, terwijl dat van het tweede deel vrij lang is.
• Acht man stappen van boord op de Kaap.

Het konvooi
• De 11 schepen vertrekken gelijktijdig uit Batavia en komen vanaf 12 tot en met 16 februari aan op de Kaap. Hierna splitst de groep in tweeën.
• De Cornelia, Hillegonda, Scheijbeek, Vis en Hof Niet Altijd Winter vertrekken vervolgens 7 dagen na de eerste groep maar komen minimaal 8 dagen eerder in Goeree en 4 tot 5 dagen eerder in Texel. Deze groep heeft de route door het Kanaal gekozen.
• De overige schepen vertrekken weliswaar 7 dagen voor andere en bereiken 22-6 Texel, 25-6 Goeree en 26-6 Rammekens. Deze schepen hebben de route om Engeland gekozen.
• Uit het konvooi zal het schip 'De Cornelia' na lang zwerven en met verlies van veel volk in april 1739 zonder masten in Londonderry in Ierland aankomen (bron: de VOCsite).

De lading
• De lading bestaat uit veel exotisch klinkende producten.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 178.703. Van de 398 geregistreerde ladingen in 1726 staat het 'slechts' op de 60e plaats. Er zijn dat jaar vier schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

het schip

Maria Adriana

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1730Rotterdam11-5-1731
30-11-1732
28-10-1733
14-10-1735
12-3-1737
14-12-1738
23-5-1740
14-1-1743
Jan de Heere
Pieter Sluijs
Pieter Kaas
Pieter Kaas
Willem de Wijs
Willem de Wijs
Jan Elswout
Jan Elswout
Nederland - Ceylon
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
Indië - vergaan
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend
fregat (?)
130 voet650 ton150 - 180 koppen46 kanonnen

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenkonvooi
Rammekens23-5-17406-7-1740Porto Prayo441634
Porto Prayo6-7-174018-10-1740Saldanha Bay104
Saldanha Bay18-10-17402-11-1740reparatie?15
Saldanha Bay2-11-17403-11-1740Kaap de Goede Hoop1
Kaap de Goede Hoop3-11-174021-11-174018
Kaap de Goede Hoop21-11-17403-3-1741Batavia1021543
Totaal2847

Schipper

schipperJan Elswoutzijn ervaring7-3-1713
1-12-1716
24-1-1728
26-10-1732
19-3-1735
2-2-1739
23-5-1740
14-1-1743
Herstelde leeuw
Zandenburg
Steenhoven
Ketel
Ritthem
Schellag
Maria Adriana
Maria Adriana
timmerman
timmerman
opperstuurman
opperstuurman
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAdelborst ((8), Assistent (1), Blokmaker (1), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (39), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Commandeur van de Soldaten (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Hooploper (16), Jongen (4), Jongmatroos (13), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (2), Korporaal (2), Kwartiermeester (4), Lanspassaat (2), Matroos (4), Onderkuiper (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Soldaat (39), Tamboer (2), Timmerman (2), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Maria Adriana (23-5-1740)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabeljajaJohanna Beket8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 12982Soldijboek Maria Adriana - 1740 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: Nationaal Archief

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
70.600peesdukatons-(Iƒ) 289.018-15-0
78peeskroonrassen-(Iƒ) 2.834-9-0
34peeslakenrassen-(Iƒ) 5.467-15-0
106peesperpetuanen-(Iƒ) 3.557-9-8
36peessaai-(Iƒ) 704-9-8
20peespennenmes-(Iƒ) 65-13-0
150peesbril-(Iƒ) 154-10-0
4peeskandelaarglazen(Iƒ) 26-5-0
2peesspiegel-(Iƒ) 267-13-0
20.356lbloodinsoort(Iƒ) 2.511-2-8
diverse-equipagegoederen(Iƒ) 13.200-8-8
diverse-artilleriegoederen(Iƒ) 620-4-0
diverse-schrijfgereedschap(Iƒ) 6.241-0-0
diverse-ambachtsgereedschap(Iƒ) 781-0-8
-ijzer-
-gereedschap-
diverse-samen(Iƒ) 4.711-3-0
diverse-provisie(Iƒ) 20.474-6-8
Totaal(Iƒ) 350.636-4-0

Opmerkingen

Jan
• Hij is 22 juni 1739 terug gekomen en vertrekt weer naar Batavia op 23 mei 1740. Hij is dus 11 maand in Nederland geweest.
• Het is de vijfde keer dat Jan naar Indië gaat.
• Jan was al opgeklomen tot konstabel, en blijft dat.
• Dit is de tweede keer dat hij onder schipper Jan Elswout meevaart. Eerder deed hij dat ook in 1735 op de Rithem.
• De begunstigde, Johanna Beket, is de vrouw van Jan.
Benjamin Catteau moet in dit geval senior betreffen, overleden in 1792 te Londen. Senior is oa in 1750 diaken in Middelburg. Hij koopt geregeld schuldbrieven op. Junior overlijdt te Leiderdorp, 11 juni 1808 op 41 jarige leeftijd en moet dus rond 1767 geboren zijn.

Het schip
• De Maria Adriana is 10 jaar oud en vaart inmiddels voor de zesde keer naar Indië.

De schipper
• Elswout is inmiddels een ervaren schipper. Elswout is eerder naar IndiŽ. geweest als timmerman, opperstuurman en als schipper.

De reis
• Vanwege de tussenstop in Porto Prayo kan ik over de reisduur van het eerste deel niets zeggen. De duur van het tweede deel noem ik met 102 dagen extreem lang. De rustperiode op de Kaap van 34 dagen is lang. Ik vermoed dat dit mogelijk is als gevolg van reparaties die aan het schip moesten worden uitgevoerd.
• Jan komt op 3 maart 1741 aan in Batavia en vertrekt weer voor 15 januari 1745 met de Kerkwijk. Hij is dan 3 jaar en 9,5 maand in Batavia geweest.
• Onderweg naar Indië overlijden 7 mensen. Een ratio van 4,2 is klein.

Het konvooi
• De Maria Adriana vaart alleen.
• Het aantal van 39 soldaten aan boord is meer dan gemiddeld. Zij zullen waarschijnlijk allemaal in Batavia achter blijven.

De lading
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 280.509. De lading staat geregistreerd onder de aankomstdatum in 1741. Van de 344 geregistreerde ladingen in 1744 staat het 'slechts' op de 28e plaats. Er zijn dat jaar drie schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

het schip

Kerkwijk

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Amsterdam1733Amsterdam17-1-1734
6-12-1734
12-2-1736
26-10-1736
17-10-1737
26-12-1739
23-10-1741
15-1-1745
9-4-1746
18-1-1748
12-7-1749
Pieter Sluis
Pieter Vischer
Daniel van Staden
Daniel van Staden
Marten Burger
Gerrit Leenderts
Pieter Sluijs
Michiel van Son
Jacob Wiebe
Jacob Wiebe
Cornelis Leempoel
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Ceylon
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet850 ton180 - 308 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia< 15-1-1745Ceylon
Ceylon15-1-17452-4-1745Kaap de Goede Hoop771103Nieuw Walcheren (aank 19-3), Knappenhof (aank 29-3)
Kaap de Goede Hoop2-4-174516-4-174514Nieuw Walcheren, Knappenhof
Kaap de Goede Hoop16-4-174526-8-1745Texel132Krabbendijke, Maarsseveen, Popkensburg, Tolsduin, Sijbekarspel, Akerendam, Ouwerkerk, Beukestijn, Knappenhof (alle aank Texel 24-8/26-8), Dishoek, Rust en werk, Nieuw walcheren (alle aank Goeree 25-8/27-8)
Totaal223

Schipper

schipperMichiel van Sonzijn ervaring15-01-1745
22/11/1746
03/10/1747
12/07/1749
14/11/1750
31/01/1752
13/11/1753
Kerkwijk
Diemen
Diemen
Overnes
Overnes
Overnes
Overnes

Bemanning

functiesgAdelborst (2), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (19), Botteliersmaat (1), Derde meester (1), Derdewaak (1), Hoogloper (1), Hooploper (12), Jongen (5), Jongmatroos (14), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (1), Kwartiermeester (2), Matroos (10), Ondermeester (1), Onderstuurman (2), Oploper (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperzeilmaker (1), Schiemansmaat (3), Soldaat (19), Tamboer (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Kerkwijk (15-1-1745)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabeljajaJohanna Beket8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Van deze reis is de lading bekend.

Opmerkingen

Jan
• Dit was de vijfde reis voor Jan. Hij is op 3 maart 1741 in Batavia aangekomen. Na een verblijf van 3 jaar en 10 maand vertrekt hij op 15 jauari 1745 naar Nederland.
• De begunstigde Johanna Beket is de vrouw van Jan.
• De reis van de Kerkwijk van Batavia naar Ceylon is niet (meer) geregistreerd. Ik ga er van uit dat Jan wel met de Kerkwijk naar Ceylon vaart.

Het schip
• Voor het schip de Kerkwijk is het de 6e reis. Je zou kunnen zeggen dat het een 'ervaren' schip was, misschien ook wel een versleten schip waar genoeg aan gerepareerd moest worden.

De schipper
• Michiel van Son is een onervaren schipper. Het is zijn eerste reis. Hoe hij aan zijn ervaring komt om direct schipper te worden bij de VOC is onbekend.

De reis
• De reisduur van het eerste deel is lang. De rustperiode van 2 weken is de kortste die op deze pagina is te vinden.
• Ondeweg naar de Kaap overlijden 'slechts' 3 personen. Een overlijdensratio minder dan 3 is erg klein.
• Onbekend is of er bewapening aan boord van de Kerkwijk was. Het moet haast wel want er worden 1 konstabel en 1 kKonstabelsmaat gemeld.

Het konvooi
• De drie schepen vertrekken gelijktijdig van Ceylon, maar komen verspreid over twee weken op de Kaap aan.
• Ze wachen op de Kaap op elkaar en vertrekken weer gelijktijdig voor het tweede deel van de reis. Ze kiezen de route door het Kanaal, want de beide schepen met bestemming Texel komen een dag later aan dan de Nieuw Walcheren met bestemming Goeree.
• 'Op de thuisreis in 1745, benoorden om Schotland heen, is de Popkensburg vanwege lekkage naar de rede van Texel gegaan.' (bron: de VOCsite). Waarschijnlijk heeft de Kerkwijk ook de route rondom Schotland gevolgd, te meer omdat de bestemming Texel was.

De lading
• Van deze reis met de Kerkwijk is geen lading bekend.

het schip

Padmos

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Zeeland1722Rotterdam7-4-1723
22-1-1724
11-4-1725
20-11-1725
14-1-1727
26-10-1727
9-4-1729
17-01-1734
28-4-1735
20-12-1735
11-4-1737
15-1-1738
2-4-1739
10-1-1740
20-1-1741
21-01-1744
22-3-1746
Galeijn de Haas
Galeijn de Haas
Gerrit van Weezel
Gerrit van Weezel
Erasmus Schuijt
Cornelis van der Colster
Michel van Markel
Cornelis den Breen
Willem de Wijs
Willem de Wijs
S. Hoppestein v Leeuwen
Jan de Bruijne
Jan de Jonge
Jan de Jonge
David van Elteren
Michiel Keizer
Cornelis Arduijn
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Ceylon
China - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend145 voet810 ton200 - 255 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Rammekens22-3-17462-5-1746S. Tiago41310239
S. Tiago2-5-174610-5-17468
S. Tiago10-5-174631-8-1746False Bay113
Totaal16239

Schipper

schipperCornelis Arduinzijn ervaring27-3-1729
35-12-1734
28-3-1736
28-11-1737
29-9-1738
21-12-1739
22-3-1746
Hogenes

Coxhoorn
Westhoven
Arnestijn
Nieuwvliet
Padmos
konstabelsmaat

derdewaak
derdewaak
onderstuurman
onderstuurman
schipper

Bemanning

functiesAssistent (1), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (60), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Geelgieter (1), Hooploper (26), Huistimmerman (3), Jongen (1), Jongmatroos (5), Jongsoldaat (1), Kanonnier (1), Kok (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (3), Korporaal (3), Kwartiermeester (4), Matroos (16), Metselaar (3), Onder(scheeps)timmerman (1), Ondermeester (1), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Patroontasmaker (2), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (151), Tamboer (2), Vaandrig (1), Vroedvrouw (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Patmos (22-3-1746)

Jan Delmerhorst

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
konstabeljajaMaria Jacoba van Delmerhorst8-4-1718
15-2-1721
21-1-1723
5-4-1726
2-2-1727
24-1-1728
15-9-1728
30-12-1732
19-3-1735
12-11-1738
23-5-1740
15-1-1745
22-3-1746
oploper
jongen
jongen
matroos
matroos
konstabelsmaat
konstabel
konstabel(smaat?)
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
konstabel
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 13021Soldijboek Padmos - 1746 - opvarende Jan Delmerhorst. Bron: Nationaal Archief

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Van deze reis is de lading bekend.

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 6: Septb:r 1746.

's Voormiddags alle present.

...

Versoekt met veel Eerbied den ondergeteek. Uwe wel Edele Gestr: en E: Agtb:r needrigen dienaar Michiel Pentz als bij de jongste verpagting aanneemer gebleeven sijnde van de Pagt der Vaderlandsche Bieren enwijnen omme boven desselfs gepermitteerde bijtapper de voorm:e dranken nog door den Burger Matthijs van Wielig in de Thuijn van den Boekhouder en Ordinaire gecommitteerde Jan Andries horak geleegen in deese Tafelvalleij te moogen Laaten debiteeren gelijk sulx in voorige tijden meermalen aan de Pagters der vaderlandsche Bieren en Wijnen is gepermitteerd geworden (:onderstond:) 'T Welk doende &.

Aan de Eerstgemelde toegestaan om voor elk van hun bijsonder Perceel een Bijtapper te moogen aanstellen, en aan den pagter der voornoemde Vaderlandsche Bieren ensz om boven en behalven desselfs gepermitteerde Bijtapper bij de Pagt Conditiën, deselve dranken nog te mogen Laten debiteeren door den Burger Matthijs van Wielig woonende in de Thuijn van den Boekhouder Jan Andries horak.

Sijnde vervolgens in Steede van den Overleedenen Schipper van het thans in de Baaij fals vertoevende Schip Padmos Cornelis Arduijn, weeder daartoe aangesteld den opperstuurman van dien bodem Jan de Weever, en weeder in sijne plaats tot opperstuurman den onderd:o Claas Jeroensz:, denwelken door den derdewaak Valentijn van der Kruijk als onderstuurman opgevolgt sijnde, heeft men wijders tot vervullinge der open gevallene plaatsen door het afsterven van Sommige persoonen en de bevorderingen van andere nog de volgende verbeeteringen op die kiel moeten doen als
Pieter Markwaart Schieman, tot Constapel
Dirk Jansz: Langesond Bootsmansm:t d:o Schieman
Hendrik hartman Schiemansm:t d:o Bootsmansm:t
Christiaan Sweerusz: Boss:r d:o Schiemansmaat
Gerardus Daalwijk Jonge d:o Constapelsmaat
Jan frederik Coert Matt:s d:o Cok
Thobias Wensing d:o d:o Coxmaat


Terwijl voorts tot oppermeester op dat Schip Padmos in plaatse van de daarop geduurende de reijse overleedene nog is bevordert den ondermeester van het meede in de baaij fals vertoevende Schip Akerendam hend:k ten Thooren als hebbende den ondermeest:r van dat Schip Padmos versogt daarvan geëxcuseert te mogen blijven, dog dit alles op de nadere goedkeuringe van haar Hoog Edelens tot Batavia van wien deese alhier geadvanceerde persoonen de gagiën tot haare respective bedieningen staande ook sullen moeten versoeken; des sal meermaals genoemde Schip Padmos met desselfs toebehooren door gecommitteerdens aan den daarop aangestelde nieuwen Schipper navolgens de Ordre der E: Compagnie met den Eersten Overgegeeven worden.

Laatstelijk is tot voorkoming van alle de Rusiën en Oneenigheeden die al enigen tijd op meergemelde Schip Padmos in swang hebben gegaan, en waarvan als Autheur word aangemerkt den daarmeede uijtgekomene Vaandrig Jan Pieter hamman, best gedagt dat men denselven tot vervorderinge van Sijne reijse na Batavia sal doen overgaan op het Schip Akerendam.

Opmerkingen

Jan
• Hij is 26-8-1745 in Nederland aangekomen en vertrekt zeven maanden later op 22-3-1746.
• Jan is op open zee op 21 juni 1746 overleden tussen Kaap Verdische eilanden en False Bay. Ongetwijfeld heeft hij een zeemansgraf gekregen, ergens ten zuiden van de evenaar. Bij een constante vaarsnelheid / winsterkte zal dat nabij 23 zuiderbreedte geweest zijn. Maar zeker is dit allerminst.
• De vorige reis was hij konstabel en dat is hij nu opnieuw.
• De begunstigde Maria Jacoba is zijn dochter. Is zijn vrouw inmiddels overleden?
• Voor Benjamin Catteaux bij wie Jan een schuld heeft, zie het schip de Maria Adriana

Het schip
• De Patmos is een oud schip. Het vaart inmiddels voor de 9e keer naar Indië, waar het daarna voor de regionale vaart zal dienen.
• Over de bewapening van de Padmos is op papier niets bekend. Op ondestaande afbeelding van een replica zijn aan bakboordzijde 26 kanonnen te zien. Een gelijk aantal zou dan ook aan stuurboord hebben gestaan.
• Zie ook maritiemdigitaal.nl

De schipper
• De schipper heeft drie keer de tocht als konstabelsmaat, derdewaak en onderstuurman uitgevoerd. Het is voor het eerst dat hij de reis als schipper aanvangt.

De reis
• Vanwege de tussenstop in San Tiago duurt de reis ongeveer 40-50 dagen langer dan normaal. Het is niet bekend welke San Tiago wordt bedoeld. In Portugal bestaat een havenstad met deze naam. Maar de eilanden Kaapverdië, Jamaica, Dominicaanse Republiek, Cuba en Zuid-Amerikaanse landen komen theoretisch ook in aanmerking.
• Het aantal van 151 soldaten is fors.
• Deze reis waren liefst 39 doden te betreuren, waaronder Jan.

Het konvooi
• De Padmos vaart alleen.
• Ze zal vast nog ergens een tussenstop hebben gehad. De Sparenrijk vertrekt namelijk dezelfde dag uit Texel en komt maar liefst 1,5 maand eerder aan op de Kaap dan de Padmos. De 8 dagen tussenstop in San Tiago (Portugal) verklaart niet de vertraging. Wordt misschien een andere San Tiago bedoeld?

De lading
• Hierover is niets bekend.

het schip de

Kattendijke

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Delft1750VOC-werf Middelburg24-10-1752
30-10-1754
19-10-1755
22-11-1757
19-2-1759
19-1-1762
8-5-1764
16-11-1765
17-7-1767
Willem van der Heijden
Jacobus la Moote
Lieve Timmerman
Lieve Timmerman
Dirk Wagtels
Simon Rood
Leendert van der Linden
Jurriaan Molesteen
Abel Barber
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend140 voet880 ton249 - 300 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Goeree8-5-176423-9-1764Kaap de Goede Hoop138301149IJsselmonde (aank 28-09)
Kaap de Goede Hoop23-9-176417-10-176424
Kaap de Goede Hoop17-10-176431-12-1764Batavia7521412IJsselmonde
Totaal23761

Schipper

schipperLeendert van der Lindenzijn ervaring29-12-1730
4-4-1737
12-7-1749
6-4-1761
19-1-1763
8-5-1764
6-11-1768
Berkenrode
Westerbeek
Zuiderbrug
Scholtenburg
Scholtenburg
Kattendijke
Erfprins
jongen
jongen
bosschieter
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesAssistent (1), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derde chirurgijn (1), Derdewaak (2), Draaier (1), Geelgieter (1), Glazenmaker (1), Hooploper (36), Huisslotenmaker (1), Huistimmerman (2), Jongen (5), Jongmatroos (29), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (2), Korporaal (2), Kuiper (1), Kwartiermeester (4), Leggermaker (2), Matroos (85), Metselaar (2), Onder(scheeps)timmerman (7), Onderchirurgijn (1), Onderkuiper (1), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (3), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperchirurgijn (1), Opperkuiper (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Schrijnwerker (1), Sergeant (1), Soldaat (96), Trompetter (2), Zeilmaker (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Kattendijke (8-5-1764)
Bekenden

Jacobus van Diest (hooploper) uit Den Haag. Het is de eerste keer dat Pieter en Jacobus samen varen. De tweede keer zal op de terugweg met de Schagen zijn in 1766.

Dirk Middenhoff (hooploper) uit Leiden. Het is de eerste keer dat Pieter en Dirk samen varen. De tweede keer zal op de terugweg met de Schagen zijn in 1766.

Pieter Bernhard Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
Trompetterneeja- 8-5-1764
17-1-1766
1-12-1766
trompetter
trompetter
konstabelsmaat
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 14025Soldijboek Kattendijke 1764 - opvarende Pieter Bernhard Engelbronner. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Van deze reis is de lading bekend.

Opmerkingen

Pieter Bernard
• Het is de eerste reis van Pieter Bernard met de VOC
• Hij begint als trompetter.
• Ik heb gezocht naat wie Jan Hendrik Pollius kan zijn. Helaas geen resultaat.

Het schip
• Het is de vierde keer dat de Kattendijke naar Indië vaart. Het is daarmee een belegen schip wat het enige zal mankeren.
• Van het schip is geen bewapening bekend. Die zal er wel zijn geweest, want onder de bemanning worden 1 konstabel en 2 konstabelsmaten gemeld.
• Aan boord zijn 96 soldaten. Normaliter zullen zij in Batavia achterblijven.

De schipper
• Schipper Van der Linden is een redelijk ervaren schipper. Hij is van jongen via bosschieter naar schipper opgeklommen. Gezien de gaten in de data is mogelijk niet alles gedocumenteerd.

De reis
• Het eerste deel van de reis duurt vrij lang. Het tweede deel is qua reisduur gewoon te noemen.
• Onderweg naar de Kaap overlijden 49 mensen. Een overlijdensratio van 16 is vrij fors.
• Op de Kaap stappen 38 man van boord. Mogelijk betreft een deel desertie.

Het konvooi
• De IJsselmonde heeft tegenslag of een tussenstop, maar de Kerkwijk en IJsselmonde varen gelijk op.

De lading
• Van de lading is niets bekend.

het schip de

Schagen

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Hoorn1753VOC-werf in Hoorn18-8-1754
19-1-1757
7-10-1758
1-11-1759
19-4-1761
2-11-1761
1-9-1763
17-1-1766
21-9-1767
2-11-1769
25-6-1771
Jacob Leertouwer
Jacob Leertouwer
Claas Arriens
Claas Arriens
Claas Arriens
Claas Arriens
Claas Arriens
Claas Arriens
Lauren Spengler
Fredrik Willard
Leendert van Coopstadt
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend140 voet880 ton237 - 298 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia<17-1-1766Bengalen
Bengalen17-1-176619-4-1766Kaap de Goede Hoop921104Bleiswijk (aank 5-4)
Kaap de Goede Hoop19-4-17664-5-176615
Kaap de Goede Hoop4-5-17664-8-1766Texel92>= 97Leimuiden
Totaal1994

Schipper

schipperKlaas Arienszzijn ervaring7-10-1758
1-11-1759
19-4-1761
2-11-1761
1-9-1763
17-1-1766
18-7-1767
17-1-1770
Schagen
Schagen
Schagen
Schagen
Schagen
Schagen
Vrouwe Maria Jakoba
Vrouwe Maria Jakoba
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesBootsmansmaat (2), Bosschieter (14), Botteliersmaat (2), Derde meester (1), Derdewaak (2), Hooploper (10), Jongen (2), Jongmatroos (9), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabelsmaat (3), Matroos (45), Onder(scheeps)timmerman (2), Onderzeilmaker (1), Opperchirurgijn (1), Provoost (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (3), Trompetter (1), Tweede meester (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Schagen (17-1-1766)
Bekenden

Jacobus van Diest (hooploper) uit Den Haag. Het is de tweede keer dat Pieter en Jacobus samen varen. De eerste keer was op de heenweg met de Kattendijke zijn in 1764.

Dirk Middenhoff (hooploper) uit Leiden. Het is de tweede keer dat Pieter en Dirk samen varen. De eerste keer was op de heenweg met de Kattendijke zijn in 1764.

Pieter Bernhard Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
trompetterneeja- 8-5-1764
17-1-1766
1-12-1766
trompetter
trompetter
konstabelsmaat

Lading

bestemd voor Hoorn
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
8.971lbzijdein soort(Iƒ) 66.074-11-0
1.308lbschellak-(Iƒ) 725-19-0
283.267lbsalpeter-(Iƒ) 29.743-0-8
95.000lbpeper-(Iƒ) 13.323-15-0
3.600peesguinees-(Iƒ) 45.243-10-8
4.462peessalempuris-(Iƒ) 27.914-18-0
2.297peesgerassen-(Iƒ) 13.681-3-0
150peesdosooty-(Iƒ) 1.034-13-0
186peesdongris-(Iƒ) 1.051-17-8
915peesbandana-(Iƒ) 8.792-11-0
600peessjappasarries(Iƒ) 5.929-1-0
200peesroemaalszijden(Iƒ) 2.658-11-8
1.800peescassa-(Iƒ) 19.368-17-0
300peessits-(Iƒ) 2.497-13-0
2.100peesbaftas-(Iƒ) 13.981-1-0
800peesamirtje-(Iƒ) 4.141-11-0
1.000peesderiabadijs-(Iƒ) 5.726-3-0
500peeslacorijns-(Iƒ) 2.259-4-8
500peestuckeries-(Iƒ) 3.493-9-0
1.120peesmalmal-(Iƒ) 19.090-11-8
360peesterindani-(Iƒ) 8.245-2-8
100peestansjeebs-(Iƒ) 962-10-0
875peesdouriassen-(Iƒ) 18.018-8-8
150peesneusdoek-(Iƒ) 1.286-5-0
500peessoesjes-(Iƒ) 8.776-5-0
100peessirsikken-(Iƒ) 3.031-0-0
290peeskharradherry-(Iƒ) 3.508-15-0
5.760peesroemaals-(Iƒ) 22.891-1-0
200peesgingam-(Iƒ) 1.540-0-0
200peesnila-(Iƒ) 1.977-10-0
450peeshammans-(Iƒ) 7.050-0-0
1.400peesbaftas-(Iƒ) 8.700-0-0
1peesriviersteen-(Iƒ) 151-4-0
diverseemballage(Iƒ) 4.167-14-8
tol2 1/2 procent(Iƒ) 6.511-13-8
interest7 procent(Iƒ) 24.796-17-8
ongelden3 procent op koopmanschappen(Iƒ) 10.627-4-8
ongelden4 procent(Iƒ) 2.433-0-0
Totaal(Iƒ) 421.406-12-0

Lading

bestemd voor Enkhuizen
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
3.600peesguineesin soort(Iƒ) 45.217-1-0
4.480peessalempurisin soort(Iƒ) 27.913-6-0
2.190peesgerassenin soort(Iƒ) 13.577-13-8
1.000peesdongris-(Iƒ) 5.501-2-0
1.300peesdosooty-(Iƒ) 9.690-12-0
2.370peesarmozijn-(Iƒ) 35.235-4-0
2.000peessjappa-(Iƒ) 22.033-5-8
1.000peesbandana-(Iƒ) 9.576-18-0
800peessjappasarries(Iƒ) 7.812-4-8
200peesroemaalszijden(Iƒ) 2.658-11-8-0
300peessits-(Iƒ) 2.497-13-0
2.000peesbaftas-(Iƒ) 13.644-6-8
615peesamirtje-(Iƒ) 3.352-8-8
900peesderiabadijs-(Iƒ) 5.113-9-0
650peeslacorijns-(Iƒ) 2.769-7-8
940peestuckeries-(Iƒ) 5.953-13-0
2.140peescassa-(Iƒ) 23.391-11-0
960peesmalmal-(Iƒ) 15.982-15-0
480peesterindani-(Iƒ) 10.358-5-0
840peesdouriassen-(Iƒ) 18.041-12-8
277peesneusdoek-(Iƒ) 1.886-1-8
400peessoesjes-(Iƒ) 6.938-15-0
150peesroemaalssichtermans(Iƒ) 1.106-17-8
300peeskharradherry-(Iƒ) 4.062-12-8
6.000peesroemaals-(Iƒ) 23.272-14-8
200peesgingam-(Iƒ) 2.047-10-0
650peeshammans-(Iƒ) 9.750-0-0
1.400peesbaftas-(Iƒ) 8.812-10-0
diverseemballage-(Iƒ) 4.267-18-0
tol2 1/2 procent(Iƒ) 6.828-16-8
interest7 procent(Iƒ) 23.326-18-8
ongelden3 procent op koopmanschappen(Iƒ) 9.997-5-0
ongelden4 procent(Iƒ) 1.246-19-0
Totaal(Iƒ) 383.865-17-0

Lading

bestemd voor Kaap de Goede Hoop
AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
460peesdosooty-(Iƒ) 3.483-6-8
330peessits-(Iƒ) 1.891-8-8
640peessalempuris-(Iƒ) 3.903-4-0
14.000peesgunizakfijn(Iƒ) 3.738-0-0
1.110lbsalpeter-(Iƒ) 116-11-0
tol2 1/2 procent(Iƒ) 226-9-8
interest7 procent(Iƒ) 903-19-8
ongelden3 procent op koopmanschappen(Iƒ) 387-8-8
ongelden4 procent(Iƒ) 5-13-0
emballage-(Iƒ) 86-10-0
Totaal(Iƒ) 14.742-10-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 29 April 1766.

alle present.

Door den Schipper van het ter Rheede leggend' Ceijlons Retourschip Leijmuijden Anthonij de Jong en den Opperstuurman dier kiel, Sweris Lourense klink, mitsg:s den Ondercoopman van het meede aanweesend' uijtkomend Schip - 'T Huijs Om, Jacob de Bordes, zeer instantig versogt geworden zijnde, om ter Saake hunner indispositie, eenigen Tijd met Stilstand van gagie, ter deeser plaatse over te blijven, is goedgevonden, zulx aan haarl: t' accordeeren: zijnde voorts, op het voordragen van den Heere Gouverneur, weederom tot Schipper op ged:l Bodem aangesteld, den opperstuurman van 't Schip Schagen Cornelis van Brattem gerritsz:, mitsg:s tot opperstuurman den onder dito Theunis Martensz: Kulk, als een bequaam en ervaaren zeeman zijnde, die den dienst als gezaghebber, op den hier permanenten hoeker de Snelheijd, een geruijmen Tijd tot genoegen heeft waargenomen; Terwijl voorts, in de plaatse van voorseijden Nieuw aangestelden Schipper, tot opperstuurman op het gedagte Schip Schagen, den daar op bescheijden zijnden onder dito Carel Philip Cassel, bevorderd weesende, heeft men wijders, in steede van denselven tot onderstuurman laten optreeden, den Derdewaak Jan Hendrik Stekman, alles nogthans, met halveering van gagie, mitsg:s ter nadere Approbatie der Heeren Majores in 't Vaderland; Terwijl het ged:t Schip Leijmuijden wijders volgens d' ordre en't gebruijk, door Expresse gecommitteerd:s aan boven gem: Nieuw aangestelden Schipper van Brattem, behoorlijk zal werden overgegeeven.

Opmerkingen


Pieter Bernard
• Pieter verblijft vanaf 31-12-1764 in Batavia. Na iets meer dan een jaar monstert hij aan voor de terugtocht.
• Zijn reis start vanaf de Bengalen. De reis van de Schagen van Nederland naar Batavia en van Batavia naar de Bengalen is niet (meer) geregistreerd. Ik ga er van uit dat Pieter wel met de Schagen naar de Bengalen vaart.

Het schip
• De Schagen zeilt inmiddels voor de vierde keer de oceanen over, terug naar Nederland.
• 18. Er wordt geen bewapening op het schip gemeld, maar die zal er wel zijn geweest gezien de aanwezigheid van een konstabelsmaat. Opvallend dat geen konstabel wordt genoemd onder de bemanning.

De schipper
• Schipper Klaas Ariensz is een ervaren schipper. Het is voor hem inmiddels de derde keer dat hij de reis terug aanvangt als schipper.

De reis
• Het eerste en tweede deel van de reis duren beide 92 dagen. Toch is het eerste deel kort en het tweede deel lang te noemen gezien de duur van de andere reizen op deze pagina.
• De rustperiode van 15 dagen op de Kaap is kort te noemen.
• Op deze reis zullen slechts 4 man overlijden.

Het konvooi
• De Schagen en de Bleiswijk vertrekken op het zelfde moment uit de Bengalen, maar de Bleiswijk komt twee weken eerder aan op de Kaap.
• De Schagen voegt zich bij vertrek uit de Kaap bij de Leimuiden en beide komen gelijk aan in Texel.

de lading
• Een deel van de lading is bestemd voor de Kaap. Het grootste deel is bestemd voor de kamers van Hoorn en Enkhuizen.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 656.011. Van de 245 geregistreerde ladingen in 1766 staat het maar liefst op de 3e plaats. Er zijn dat jaar acht schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.

het schip de

Keukenhof

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Amsterdam1753VOC-werf in Amsterdam23-10-1753
30-10-1754
13-10-1755
1-2-1758
28-7-1759
16-11-1761
15-10-1763
30-10-1765
1-12-1766
Gerrit Bot
Jochem Outjes
Nicolaas Oman
Cornelis Stuurman
Anton Leertouwer
Jan van Daalen
Jan van Dalen
Jan van Dalen
George Jacob Meijer
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend150 voet1150 ton315 - 359 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Texel21-11-176622-11-1766Texel1
Texel1-12-17665-3-1767Kaap de Goede Hoop9434318
Kaap de Goede Hoop5-3-176722-3-176717
Kaap de Goede Hoop22-3-176728-5-1767Batavia67>= 258
Totaal178

Schipper

schipperGeorge Jacob Meyerzijn ervaring10-5-1764
16-11-1765
1-12-1766
Scholtenburg
Scholtenburg
Keukenhof
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functiesBootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Geelgieter (1), Grofsmid (4), Hooploper (35), Huistimmerman (1), Jongen (14), Jongmatroos (16), Jongsoldaat (6), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (3), Koperslager (1), Korporaal (2), Kwartiermeester (3), Leggermaker (2), Matroos (111), Onder(scheeps)timmerman (5), Onderkoopman (1), Onderkuiper (3), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (126), Tamboer (1), Trompetter (1), Tweede meester (1), Zeilmaker (3), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Keukenhof (21-11-1766)

Pieter Bernhard Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
Konstabelsmaatneeja-8-5-1764
17-1-1766
1-12-1766
trompetter
trompetter
konstabelsmaat
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 6481
Soldijboek Keukenhof - 1766 - opvarende Pieter Bernhard Engelbronner. Bron: GaHetNa.nl

Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
Hooploperneenee- 1-12-1766
22-10-1768
1-10-1770
11-10-1771
20-10-1772
hooploper
hooploper
bottelier
bottelier
derdewaak
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 6481Soldijboek Keukenhof - 1766 - opvarende Wilhelmus Stephanus Engelbronner. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
14.100markmarkrealen-(Iƒ) 332.873-5-0
9peesbalansmet 10 schalen(Iƒ) 670-12-0
2.800.000peesduiten-(Iƒ) 17.500-0-0
11.466lbkoperin platen en bodems(Iƒ) 10.034-10-0
4.700peesruitglazen(Iƒ) 1.052-0-0
diverse-essaaigereedschap-(Iƒ) 1.107-8-8
diverse-equipagegoederen-(Iƒ) 11.321-14-0
diverse-artilleriegoederen-(Iƒ) 1.051-6-0
diverse-wapenkamergoederen-(Iƒ) 6.368-6-8
diverse-ambachtsgoederen-(Iƒ) 854-5-0
diverse-medicamenten-(Iƒ) 3.459-0-0
diverse-provisie-(Iƒ) 8.986-7-8
diverse-ijzer-
diverse-staal-
diverse-gereedschap-
samen-(Iƒ) 8.078-6-0
Totaal(Iƒ) 403.356-8-0

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 10 Maart 1767.

'S voormiddags alle present, behalven den E: Coopman en Cassier David D'Aillij, mits Indispositie.

Op heeden geresumeerd weesende, het veel geagt aanschrijvens onser Hoog gebiedende Heeren en Meesteren in't Patria, de dato 21: October des voorl: jaars, het welk op den 5: deezer p:r het aanweesend Schip Keukenhof hier is aangebragt, is goedgevonden en beslooten, dat daar op in allen Eerbied zal werden gerescribeert.

Opmerkingen

Pieter Bernhard
• Hij is op 4 augustus 1766 in Nederland terug gekeerd en vertrekt ruim drie maanden later op 21 november weer.
• Het is de tweede keer dat Pieter naar Indië vaart.
• Pieter is deze keer konstabelsmaat, daarmee verdient hij 14 gulden in de maand.
• 54 dagen na aankomst op 28 mei 1767 overlijdt Pieter.

Wilhelmus Johannes Stephanus
• Het is de eerste reis voor Wilhelmus
• Hij begint onder aan de cariereladder als hooploper. Wilhelmus zal snel opklimmen.
• De Keukenhof vaart op 28 mei 1767 Batavia binnen. Na bijna een jaar en vijfmaand zal Wilhelmus op 22-10-1768 met de Jerusalem weer vertrekken.
• Pieter en Wilhelmus zijn broers en varen voor het eerst samen.

Het schip
• Het is de 5e reis voor het schip naar Indië
• Het lijkt wel een opleidingsschip, want het heeft telkens een neiuwe schipper.
• Er wordt geen bewapening gemeldt aan boord van de Keukenhof. Die zal er wel zijn geweest want er zijn 1 konstabel, en maar liefst 3 konstabelsmaten.
• Het aantal van 126 soldaten aan boord is fors.

De schipper
• Schipper George Jacob Meyer is relatief onervaren. Het is zijn tweede reis voor de VOC. Hoe hij aan zijn ervaring komt is onbekend. Hij zal niet ineens schipper zijn geworden.

De reis
• Oorspronkelijk was de Keukenhof op 21 november vertrokken, maar keerde daags er op terug. Ongetwijfeld voor reparaties.
• Ruim een week later vaart het schip opnieuw uit.
• Het eerste en tweede deel van de reis noem ik beiden kort. Ook de rustperiode op de Kaap is kort.
• Het schip biedt ruimte aan 359 man. Met een bemanning van 343 man is het vol aan boord.
• Een ideale situatie voor het uitbreken van ziektes. Toch overlijden deze reis slechts 18 man.

Het konvooi
• De Keukenhof vaart geheel alleen.

De lading
• De waarde van de lading wordt voor driekwart bepaald door geld (markrealen). Hiermee zullen de lonen in Batavia worden betaald.

het schip de

Jerusalem

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Rotterdam1753VOC-werf in Rotterdam7-7-1753
14-1-1756
7-10-1757
15-1-1759
24-4-1760
19-1-1761
9-12-1762
30-1-1765
2-8-1766
22-10-1768
Jan van der Vlugt
Godfried Wargijn
Pieter Rosenberg
Hieronymus Jongeberg
Godfried Wargijn
Thomas Middelmeer
Johannes Sigmund Hoeve
Tijs Fierman
Johan Carel Schacht
Johan Carel Schacht
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
Bengalen - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Bengalen
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend
fluit (?)
140 voet880 ton194 - 286 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia22-10-17682-2-1769Kaap de Goede hoop10311105
Kaap de Goede Hoop2-2-176923-2-176931
Kaap de Goede Hoop23-2-17693-6-1769Goeree100>= 97

Schipper

schipperJan Karel Schachtzijn ervaring2-8-1766
22-10-1768
Jerusalem
Jerusalem
schipper
schipper

Bemanning

functiesBootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (7), Grofsmid (1), Hooploper (8), Jongen (2), Jongmatroos (8), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabelsmaat (1), Korporaal (1), Kwartiermeester (2), Matroos (49), Onder(scheeps)timmerman (1), Onderchirurgijn (1), Onderstuurman (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Scheepstimmerman (1), Schieman (1), Schiemansmaat (2), Schipper (1), Soldaat (13), Tweede meester (1), Zeilmaker (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Jerusalem (22-10-1768)

Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
hooploperneenee- 1-12-1766
22-10-1768
1-10-1770
11-10-1771
20-10-1772
hooploper
hooploper
bottelier
bottelier
derdewaak

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
7.690lbfoelie-(Hƒ) 3.811-10-0
18.750lbgarioffelnagel-(Hƒ) 6.187-10-0
18.740lbnootmuskaatin soort(Hƒ) 3.093-15-0
3.125lbgarenkatoenen Javaans(Hƒ) 1.277-11-8
3.125lbkurkumaJavaans(Hƒ) 252-9-0
250.000lbkoffieboonJavaans(Hƒ) 23.750-0-0
625lbindigoJavaans(Hƒ) 782-8-8
1.868lbkamferJapans(Hƒ) 626-13-8
10.000lbcalaturshoutKust(Hƒ) 309-9-0
849lbgembergekonfijt(Hƒ) 420-5-0
251.442lbpeperin soort(Hƒ) 30.660-18-0
22.000lbsapanhoutSiamees(Hƒ) 819-10-0
25.000lbtinin soort(Hƒ) 6.134-11-8
145.047lbpoedersuiker-(Hƒ) 10.341-17-0
3.125lbtamarindegesuikerd(Hƒ) 182-18-0
750peesbethillesin soort(Hƒ) 5.352-13-8
600peessitsgeschilderd(Hƒ) 10.081-16-0
300peeschelasgeruit(Hƒ) 1.796-5-0
4.280peesguineesin soort(Hƒ) 35.347-10-0
1.500peesroemaalsneusdoeken(Hƒ) 10.137-5-0
580peessalempurisin soort(Hƒ) 2.526-16-8
100peesnootmuskaatgekonfijt(Hƒ) 9-14-8
6leggerarakapi(Hƒ) 690-0-0
diverse-emballage-(Hƒ) 1.840-3-8
ongeldenBataviase 2 procent(Hƒ) 3.128-13-8
Totaal(Hƒ) 159.561-3-8

Opmerkingen

Wilhelmus Johannes Stephanus
• Hij is 28 mei 1767 in Batavia aangekomen met de Keukenhof en vertrekt 1 jaar en 5 maand later op 22 oktober 1768 weer naar Nederland.
• In de tussentijd heeft hij zijn broer Pieter op Batavia begraven.

Het schip
• De Jerusalem is een al wat ouder schip. Het is de 5e terugreis voor het schip.
• Aan boord wordt wel een konstabelsmaat gemeld, maar geen konstabel. Er zal dus toch bewapening aan boord zijn geweest, hoewel dat niet officieel bekend is.
• Ook dit lijkt wel een opleidingsschip. Op alle reizen is telkens een nieuwe schipper aangesteld.

De schipper
• Voor schipper Jan Karel Schacht is het zijn eerste reis als schipper. Onbekend is hoe hij zijn ervaring heeft opgedaan.

De reis
• Hoewel het eerste en tweede deel qua aantal dagen bijna gelijk is aan elkaar, noem ik in vergelijk met de andere reizen op deze pagina, het eerste deel kort en het tweede deel extreem lang.
• De rustperiode op de Kaap is met 31 dagen ook lang. Mogelik vanwege herstel van opgelopen averij.
• Onderweg zullen slechts 5 man overlijden.

Het konvooi
• De Jerusalem vaart alleen terug naar Nederland.
• Het is onbekend of het schip de korte of de lange route heeft genomen. Gezien de bestemming in Zeeland is de korte route via het kanaal het meest logische. Vanwege de lange duur van het tweede deel van de reis is misschien gekozen voor de route bovenlangs Schotland en is onderweg nog een storm getrotseerd.

De lading
• De totale waarde van de lading lijkt met Hƒ 159.562 niet erg waardevol. Bekende producten als koffie, peper, guinees (textiel) behoren tot de meest waardevolle producten van de lading.
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 159.562. Van de 104 geregistreerde ladingen in 1768 staat het 'slechts' op de 17e plaats. Er is dat jaar één schip dat voor meer dan een half miljoen verscheept.

het schip de

Pallas

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Amsterdam1762Middelburg20-11-1764
9-1-1766
7-11-1766
23-11-1767
13-11-1768
25-10-1769
1-10-1770
11-10-1771
5-5-1773
20-10-1774
15-7-1778
Jacobus Boekhoudt
Jacobus Boekhoudt
Jacobus Boekhoudt
Jacobus Boekhoudt
Frans Overzee
Jacobus Boekhoudt
Klaas Roem
Klaas Roem
Asmus Hendrik Starrenbergh
Asmus Hendrik Starrenbergh
Isaak Segon
Nederland - Indië
China - Nederland
Nederland - Indië
China - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Ceylon - Nederland
Nederland - Indië
Coromandelkust - Nederland
Nederland - Indië
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
driedekker150 voet1150 ton260 - 394 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Texel1-10-177026-2-1771Kaap de Goede Hoop148360146
Kaap de Goede Hoop26-2-17717-4-177140
Kaap de Goede Hoop7-4-177112-6-1771Batavia662032Compagnies Welvaren (aank 11-6)
VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Batavia> 12-6-1771< 11-10-1771Ceylon
Ceylon11-10-177131-1-1772Kaap de Goede Hoop1121530
Kaap de Goede Hoop31-1-177220-2-177220
Kaap de Goede Hoop20-2-177230-5-1772Texel100>= 148Lands Welvaren, Azië, Huis te Bijweg, Vrouwe Geertruida (alle aank 30-5), Ouwerkerk (aank 3-6)

Schipper

schipperKlaas Roemzijn ervaring20-5-1756
31-10-1758
5-2-1759
2-11-1764
25-6-1766
13-1-1769
1-10-1770
11-10-1771
25-12-1772
1-11-1773
22-1-1775
12-2-1776
29-12-1777
25-11-1778
19-12-1780
Amstelveen
Kievitsheuvel
Huis te Manpad
Borssele
Luxemburg
Renswoude
Pallas
Pallas
't Loo
Foreest
Huis ter Meijen
Huis ter Meijen
Bovenkerker Polder
Bovenkerker Polder
Mercuur
onderstuurman
onderstuurman
onderstuurman
onderstuurman
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper
schipper

Bemanning

functies(onbekend) (1), Beeldhouwer (1), Bootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Grofsmid (7), Hooploper (13), Huistimmerman (4), Jongen (9), Jongmatroos (37), Jongsoldaat (5), Kok (1), Koksmaat (1), Konstabel (1), Konstabelsmaat (3), Korporaal (2), Kwartiermeester (4), Loodgieter (1), Matroos (105), Onderkuiper (2), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Opper(scheeps)timmerman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1), Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Provoost (1), Roerslotenmaker (2), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (130), Tamboer (1), Timmerman (7), Trompetter (1), Tweede meester (2), Zeilmaker (1), Ziekentrooster (1)
nationaliteiten
Nationaliteiten aan boord van de Pallas (20-11-1764)
bekenden<

Hendrik Kramer (schiemansmaat) uit Breemen. Dit is de eerste keer dat Wilhelmus en Hendrik samen varen. Op de terugweg in 1771 zal dat opnieuw gebeuren op de Pallas en later in 1772 zal dat wederom zijn op de Jonge Thomas.

Hendrik Luijer (hooploper) uit Amsterdam. Dit is de eerste keer dat Wilhelmus en Hendrik samen varen. Op de terugweg in 1771 zal dat opnieuw gebeuren op de Pallas en later in 1772 zal dat wederom zijn op de Jonge Thomas.

Lucas Naber (hooploper) uit Amsterdam. Dit is de eerste keer dat Wilhelmus en Lucas samen varen. Op de terugweg in 1771 zal dat opnieuw gebeuren op de Pallas en later in 1772 zal dat wederom zijn op de Jonge Thomas.

Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
Bottelierneeja- 1-12-1766
22-10-1768
1-10-1770
11-10-1771
20-10-1772
hooploper
hooploper
bottelier
bottelier
derdewaak
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 6540
Soldijboek Pallas - 1770 - opvarende Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
Van deze reis is de lading bekend

Lading terugreis

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
200.000lbkoffieboon-(Hƒ) 25.665-15-0
30.000lbsapanhoutBimanees(Hƒ) 757-7-0
97.597lbsalpeterongeraffineerd(Hƒ) 11.067-12-0
238.702lbcaurivan de Malediven(Hƒ) 30.444-4-0
246.777lbpeper-(Hƒ) 49.137-3-8
200.027lbkaneel-(Hƒ) 51.977-8-0
5.510lbkardemomin soort(Hƒ) 1.861-16-8
10.000lbgarenkatoenen(Hƒ) 10.701-16-0
4.018 1/2peesguinees-(Hƒ) 39.773-6-8
2.960peessalempuris-(Hƒ) 13.150-9-8
500peescallamanganys-(Hƒ) 2.740-10-8
2.500peespatroontas-(Hƒ) 5.474-14-8
1 2/3bakriviersteen-(Hƒ) 205-0-0
diverse-equipagegoederen-(Hƒ) 964-8-8
diverse-emballage-(Hƒ) 724-9-0
-ongeldenop koopmanszaken(Hƒ) 3.624-19-8
Totaal(Hƒ) 248.270-0-0

Lading terugreis

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
4halve aamlimoeningelegd(Hƒ) 75-17-0
8aamkokosolie-(Hƒ) 339-2-0
-ongelden1 1/2 procent op koopmanszaken(Hƒ) 6-4-8
Totaal(Hƒ) 421-3-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Dingsdag den 19: Maart 1771.

'S voormiddags alle present, uijtgenoomen den E: Coopman en Cassier M:r Jacobus Johannes le Sueur.

...

Sijnde voorts na Lectuure van het rapport, door bovengem: Schipper Cassell, nopens de dagelijxe verrigting in het lossen en weeder aflaaden, van het voorwaartsgeciteerde provisie Schip 't Veldhoen verleend, goedgevonden, in margine van hetselve te doen aanteekenen, dat de daar in aangehaalde dagelijxe verrigtingen, omtrent het ontlossen en weeder beladen, allesints met de waarheijd Conform zijn ter needer gesteld, en dat gemelden kiel voor 't overige, net eerder heeft kunnen werden gedemitteerd, uijt hoofde van 't volhandig werk, dat men met het afvaardigen der successivelijk van hier vertrockene Retourscheepen, desgelijx met het ontlossen der met goederen voor dit gouvernement belaaden geweest sijnde uijtkoomende bodems de Pallas en Comp:s Welvaren heeft gehad.
Maandag den 8: April 1771.

'S voormiddags alle præsent.

...

D' ondergeteekende Schippers der ter rheede leggende, zoo uijtkoomende als Retourneerende Scheepen der E: Comp:ne, de Pallas, S Comp:s welvaren, Schoonzigt, de Silvere Leeuw, westerveld en Renswoude, Claas Roem, Hendrik Jacob Beelt, Marten Hakker, Christiaan Andries Spin, Michiel Hendrik kerke en Hendrik Willemse, neevens den gezaghebber van den hier permanenten Hoeker de Son, Andries Hanssen, door uwe Wel Edele groot Agtb: geordonneert geworden zijnde, omme ten overstaan van den meede geteekende Equipagie meester deeses gouvernements Jacob Rijzik, en den Baas der Scheeps Timmerlieden van 'S Comp:s werf alhier, Philip van den Berg exact te ondersoeken, of, en welke gebreeken zig aan 't meede ter rheede leggend retourschip Damzigt, als het ongeluk gehad hebbende, den 31: der Jongst gepasseerde maand maart, bij 't Robben Eijland met het agter Schip vast te Sitten, en diversse malen te Stooten; zoude mogen bevinden: Soo hebben d' ondergeteek:ds zig gezamentlijk defacto aan Boord van 't ged: Schip Damzigt vervoegd, ten eijnde voorsz: Uwe Wel Edele groot Agtb: g'Eerde ordre pligtschuldig ter uijtvoer te brengen; dan nadien d' ondergeteek:ds voor eerst bij bezigtiging van 't Roer, 't welk, wanneer gem: kiel invoegen voorsz: is komen vast te Sitten, ten eersten los en uijt zijn haaken is geraakt, hebben ontwaard, dat 'er vijf haken afgebrooken zijn, en 't roer Selve merkelijk beschadigd weesende, het oversulx Seer presumptief is, dat de voorsz: afgebrookene Roer haaken, of eenige van dien, in de vingerlingen zijn blijven Sitten. dat ook de Leccagie die zig aan 't Schip heeft geopenbaart, Seedert desselfs arrivement hier ter rheede, gaande weg is koomen toe te neemen, dermaten, dat deselve met de weynige beweeging die 't Schip bij 't presente zagte en handzaam weer is makende, thans in vier uuren Tijds, derthien Duijmen water opgeeft.

En dat buijten dit alles, d' ondergeteek:ds ook g'informeert zijn, dat wanneer d' overheeden dier kiel het dagelijx anker bij 't Robben Eijland hebben laaten vallen, het Schip over 't Selve anker is gegaan en Sodanig gestooten heeft, dat de Schagt verdraaijt en meerm: Anker onbequaam geraakt is.

Vinden d' ondergeteek:ds zig, om alle de voorsz: reedenen verpligt te moeten Seggen, dat het Schip dus gelaaden leggende; het volstrekt ondoenelijk is, de voorsz: visitatie te kunnen verrigten, en zij ondergeteek:ds oversulx eenpariglijk van gevoelen zijn, dat meermelden Bodem Damzigt ter dier oorsaken onvermijdelijk hier ter rheede zal moeten werden ontlost, ten eijnde als dan te kunnen ervaaren, hoedanig het met de meerm: gebreeken zal gesteld zijn.

Middelerwijl dat d' onderget:ds d' Eere hebben met diepschuldig Respect te blijven.

Opmerkingen


Wilhelmus Johannes Stephanus
• Dit is de tweede reis van Wilhelmus.
• Hij is 3 juni 1769 met de Jerusalem in Nederland aangekomen en hij vertrekt 1 jaar en 5 maand later op 1 oktober 1770 opnieuw naar Indië.
• De vorige keer stond Wilhelmus als hooploper helemaal onder aan de ladder. Deze keer is hij bottelier.
• De reis van Nederland naar Batavia en de reis terug naar Nederland vindt met het zelfde schip plaats. Op 12 juni 1771 komt de Pallas in Batavia aan en vier maand later op 11 oktober 1771 vertrekt het al uit Ceylon. In de tussentijd zal het dus van Batavia naar Ceylon zijn gevaren.

Het schip
• Het is de vierde reis voor de Pallas. Het zal de nodige gebreken hebben.
• De Pallas was het eerste schip met drie dekken dat in de vaart kwam.
• Dit schip mag niet verward worden met het gelijknamige fregat van de friesche admiraliteit dat tijdens de Vierde Engelse Oorlog in 1783 in aanvaring kwam met de Vrijheid. 'Onze' Pallas is in 1783 afgelegd, dus verwarring is goed mogelijk.

De schipper
• Klaas Roem is een ervaren schipper. Hij heeft de reis twee keer eerder als onderstuurman en één keer eerder als schipper afgelegd.

De reis
• Op de reis in het voorjaar 1771 is het eerste deel extreem lang en het tweede deel vrij kort te noemen.
• De rustperiode op de Kaap is met 40 dagen de langste op deze pagina.
• Op de Kaap zullen drie man van de Pallas deserteren.
• Deze periode deserteren opvallend veel mensen op verschillende schepen. Huis Om, 5man; Rijnsburg, 5man, Vrouwe Geertruida, 2 man; Compagnies Welvaren, 2 man; Oud Haarlem, 1 man; Het Loo, 3 man.
• De reis terug is gelijk aan de heenreis; het deel tot de Kaap is vrij kort en het deel naar Nederland vervolgens extreem lang.
• De vertrekdatum uit Ceylon verschilt 11-10-1771 tot 19-11-1771, maar het gaat hier wel om de zelfde reis.

Het konvooi
• Op de terugweg van de Kaap naar Texel varen zes schepen in konvooi. Afgezien van de Ouwerkerk komen ze alle gelijktijdig aan in Texel. De Ouwerkerk heeft als bestemming Rammekens, maar komt hier pas 4 dagen later aan. Hieruit is niet af te leiden dat het konvooi de lange route om Schotland heeft genomen.

De lading
• geen opmerkingen over de lading.

het schip de

Jonge Thomas

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Amsterdam1764VOC-werf Amsterdam25-10-1765
3-12-1766
21-9-1767
30-11-1768
29-12-1769
6-11-1771
20-10-1772
Jacob Wiebe
Jacob Wiebe
Wopke Popta
Wopke Popta
Laurens Molkenboer
Cornelis Pieterse
Barent de Lamaire
Nederland - Indië
China - Nederland
Nederland - Indië
China - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - vergaan
typelengtelaadvermogenbemanningbewapening
onbekend150 voet1150 ton296 - 360 koppen-

Reis

VanNaarreisduuraantal koppen
plaatsdatumdatumplaatsdagenbij vertrekpassagiersoverlijdenKonvooi
Texel20-10-177222-10-1772The Downs2300Aschat, Azië, Overhout, Foreest, Voorberg, Bartha Petronella (alle vertr 20-10), Duivenberg (vertr 21-10)
The Downs22-10-177215-11-1772The Downs24
The Downs15-11-177229-3-1773Tafelbaai13470Azië, Duivenberg (beide aank 11-4), Overhout (aank 14-4), Aschat, Foreest (beide aank 15-4), Voorberg (aank 17-4)
Tafelbaai29-3-17731-6-177364Schip is op 1 juni in de Tafelbaai vergaan

Schipper

schipperBarend de la Main
de la Maire
van Lammeren (?)
zijn ervaring20-10-1772Jonge Thomasschipper

Bemanning

functiesBootsman (1), Bootsmansmaat (1), Bosschieter (80), Bottelier (1), Botteliersmaat (1), Derde meester (1), Derdewaak (2), Hooploper (12), Huisslotenmaker (2), Huistimmerman (2), Jongen (9), Jongmatroos (11), Kok (1), Koksmaat (1) , Konstabel (2), Konstabelsmaat (3), Koperslager (1), Korporaal (2), Kwartiermeester (6), Loodgieter (1), Matroos (53), Metselaar (5), Onder(scheeps)timmerman (11) ,Onderkuiper (2), Onderstuurman (1), Onderzeilmaker (1), Opperkoopman (1), Opperkuiper (1), Oppermeester (1) ,Opperstuurman (1), Opperzeilmaker (1), Patroontasmaker (1), Provoost (1), Roerslotenmaker (1), Scheepskorporaal (1), Schieman (1), Schiemansmaat (1), Schipper (1), Sergeant (1), Soldaat (89), Tamboer (1), Trompetter (1), Tweede meester (1), Zeilmaker (1), Ziekentrooster (1)
Bekenden

Hendrik Kramer (schieman) uit Breemen. Dit is de derde keer dat Wilhelmus met Hendrik vaart. De eerste en tweede keer was in 1770 en 1771 op de Pallas. Hendrik was toen nog schiemansmaat. Overigens overleeft Hendrik de ramp met de Jonge Thomas wel en keert vanuit de Kaap op 24 maart 1774 met het schip Overhout terug naar Nederland.

Hendrik Luijer (jongmatroos) uit Amsterdam. Dit is de derde keer dat Wilhelmus met Hendrik vaart. De eerste en tweede keer was in 1770 en 1771 op de Pallas. Hendrik was toen nog hooploper. Overigens overleeft Hendrik de ramp met de Jonge Thomas wel, maar zal 24 augustus opstappen op de Vrouwe Geertruida, maar zal 20 november aan boord alsnog overlijden.

Lucas Naber (jongmatroos) uit Amsterdam. Dit is de eerste keer dat Wilhelmus en Lucas samen varen. De eerste en tweede keer was in 1770 en 1771 op de Pallas. Lucas was toen nog hooploper. Overigens overleeft Hendrik de ramp met de Jonge Thomas ook niet.

Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
DerdewaakjajaSusanna Catharina Moor (Hoorn) 1-12-1766
22-10-1768
1-10-1770
11-10-1771
20-10-1772
hooploper
hooploper
bottelier
bottelier
derdewaak
Nationaal Archief, Den Haag, Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), nummer toegang 1.04.02, inventarisnummer 6565Soldijboek Jonge Thomas - 1772 - opvarende Wilhelmus Johannes Stephanus Engelbronner. Bron: GaHetNa.nl

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
1.000lbstaal-(Hƒ) 164-16-0
3.295lblood-(Hƒ) 341-14-8
1.797lbkoperin soort(Hƒ) 1.210-4-0
7.768lbspijker-(Hƒ) 995-1-8
1.766lbboterHollands(Hƒ) 699-10-0
1.080lbspek-(Hƒ) 270-0-0
3.000lbbuskruit-(Hƒ) 1.314-0-0
50hoedsmeekolen-(Hƒ) 875-10-0
10peesslijpsteen-(Hƒ) 36-1-0
125grosknooprok- en kamizool-(Hƒ) 303-11-0
25peespotijzeren(Hƒ) 42-19-0
12peespsalmboek-(Hƒ) 16-4-8
200peesbottel-(Hƒ) 22-3-0
150peeskurkenprop-(Hƒ) 1-6-0
197peesaamschoofhele en halve(Hƒ) 462-10-0
1.650peesbandijzeren(Hƒ) 404-2-0
94peeszeildoek-(Hƒ) 2.262-4-0
50vatbierAnker-(Hƒ) 1.021-0-0
diverse-monteringvoor het garnizoen(Hƒ) 993-0-8
diverse-houtwerk-(Hƒ) 792-8-0
diverse-equipagegoederen-(Hƒ) 18.341-1-8
diverse-metselsteen-(Hƒ) 215-0-8
diverse-arbeidsgereedschap-(Hƒ) 859-18-0
diverse-medicamenten-(Hƒ) 677-0-8
Totaal(Hƒ) 32.321-5-8

Lading

AantalEenheidProductSpecificatieWaarde
110leggerwijnmet ongelden
2.895mudtarwemet ongelden
samen-(Hƒ) 24.592-0-8
Totaal(Hƒ) 24.592-8

Notulen

Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope
Vrijdag den 30: april 1773.

Alle present.

Wierd door de Persone van Jacoba van Veldhoven, dewelke met het ter rheede leggend' Schip de Jonge Thomas alhier is aangeland, bij Request vertoond: hoe de Supp:lte, door haar In 't vaderland overgekoomene wederwarigheeden, zig bij den door de Heeren Majores uijtgezondenen Independent Fiscaal deeses Gouvernements de Heer M:r Adrianus Albertus van Lawick van Pabst, hadde g' Engageert, omme in qualiteijt als huijshoudster, meede naar deese plaats te navigeeren, dog dat, mits het overlijden van gem: Heer Independent fisCaal, en zijn E: Huijsvrouw, zij van alle gegronde hope, om alhier een Sortabel bestaan te vinden, was ontstooken geraakt; met bijvoeginge wijders, dat nadien, om d' aangehaalde Reedenen, haar affaires niet toelieten, weederom van hier te repatrieeren, maar zij veel liever wenschte, zig in India ter needer te Setten, zij Supp:lte dierhalven ootmoedigst was versoekende, dat ter Consideratie der reets bij haar geleedene desastres, aan haar, ter bereijkinge van een beeter Lot; mogte werden gepermitteerd, zig met het thans zeijlvaardig leggend' Schip 'T Huijs te Bijweg, naar Batavia dan wel p:r 'S Lands Welvaren naar Bengalen te begeeven: waar op goedgevonden is, aande Supp:lte t' accordeeren, om onder betaling van 't gewone transport en Costgeld, met ged:e bodem 'T Huijs te Bijweg, naar voorsz: Indiasche Hoofdplaatse te vertrecken.

NB. Dit verslag stamt van de vooravond van het noodlot dat het schip de volgende dag zou treffen.
Dingsdag den 1. Junij 1773.

'S voormiddags alle present.

Dewijl het den Alderhoogsten behaagd heeft, 'S Comp:s hier ter Rheede leggende Scheepen met zodanige Swaare Stormwinden te besoeken, dat het Schip de Jonge Thomas bereijds op Strand geslagen en ten eenemaal verbreijsseld geraakt is; en dat, ten aansien den Storm en hoog gaande Zee nog duuren blijft, men dierhalven ook vreesen moet, dat nog andere van die kostelijke bodems /:'t geen God nogthans verhoede:/ dat selfde ongeluk zouden kunnen aantreffen, en dat bij diergelijk ongelukkig geval, wanneer deselve Scheepen door de Zee mogten aan Stuckend geslagen werden, Sommige baatzugtige en quaadaardige menschen, zig met den Roof van 'S Comp:s of andere goederen, zouden tragten te verrijken, gelijk men daar van d'ondervinding in voorgaande tijden, bij het Stranden van 'S Comp:s Scheepen alhier gehad heeft; niet teegenstaande hetselve bij Placc: van den 18: Junij en 29: Septb: 1722:, 3: Julij 1728, mitsg:s 21: maij 1737, wel Scherpelijk en op Leevens straffe is verboden geworden: Zoo is, omme daar teegens te voorsien, na rezumptie derged:e Placc: noodzakelijk geoordeeld, en dienvolgens verstaan, deselve ten eersten bij een nader Placcaat te doen renoveeren, en wel voornamentlijk deese Periode: Dat niemand, 't zij 'S Comp:s dienaar, burger, Slaaf ofte wie het zoude mogen zijn, zig zal mogen verstouten, omme buijten ordre, en sonder daar toe geCommandeert te weesen, op de Stranden deeser Plaatse te komen, veel minder eenige aangespoelde goederen te rooven of aan te roeren, op pne dat de geene, die daar op zullen werden geattrappeerd, buijten aansien van Persoonen, aanstonds op de Stranden, Selfs, aan daar toe opgeregte Palen Sullen werden opgehangen, en met 'er dood gestraft, en dat, bij aldien zodanige Contraventeurs van deese onse beveelen, zig met de vlugt zouden willen Salveeren, op deselve door de aan Strand geCommandeerde Militie; met Scherp zal werden geschooten, op dat zij dus dood of leevendig in handen van de justitie zullen mogen geraaken; zullende de Straf over het Roven van gestrande goederen, zig zo ver komen uijt te Strecken, dat Schoon men de daaders eerst Jaar en dag naar dato, mogt komen te agterhaalen, deselve evenwel, bij aldien zij van het Rooven van 'S Comp:s of andere gestrande goederen, kunnen worden overtuijgd, met de koorde aan de galge zullen worden gestraft, dat 'er de dood naar volgd; latende voor 't overige de verdere ordres bij bovengem: Placcaaten gestatueerd, en wel principaal, ten opzigte van de dubbelde Strafbaarheijd der officieren, Mattroosen en Zoldaaten, die tot weeringe van dien, gesteld zijnde, zig tegens deese onse beveelen zouden mogen komen te misgrijpen, in haar geheel.
Woensdag den 2. Junij 1773.

'S voormiddags alle present.

Is in opzigte der gesalveerde Scheepelingen van het op gisteren verongelukte Schip de Jonge Thomas, bestaande in

- den onderstuurman Jan Jacobsz van Norden,
- d:o Constapel.
- d:o J Bootsmansmaat,
- d:o kock,
- 2: quartiermeesters,
- 2: ondertimmerlieden,
- 1: Trompetter,
- 1: Metzelaar,
- 40: Zeevarende,
- 17: Militairen
en dus te Samen 67: Coppen, beslooten, dat alle deselve volgens het geordonneerde van haar Wel Edele groot Agtb: de Heeren der hoge Indiasche Regeering tot Batavia, bij Missive Sub 30: Novb: 1722: herwaards geschreeven, van heeden af, weederom emploijabel verClaard en in den dienst der E: Comp:ne zullen werden aangenomen, voor Sodanige bezoldingen, als zijl: bij het verongelucken van hunnen voorsz: Bodem hebben gewonnen; dog bovengem: onderstuurman Jan Jacobsz hier van uijtgezondert; zullende denselven na dictamen der voorseijde ordre, Sonder winning van gagie voor de Cost, ter dispositie onser Heeren en Meesteren, bij bequame gelegentheijd na 't vaderland werden overgezonden.

Sijnde voorts verstaan, dat voorsz: onderstuurman Jan Jacobsz: mitsg:s den Constapel en Bootsmansmaat, neevens zodanige andere der bovengem: gesalveerde menschen, die daar van reedenen van weetenschap Sullen kunnen geeven, voor geCommitteerde Leeden uijt den Justitieelen Raad alhier, ten overstaan van den Coopman en Provisioneel fiscaal d' E: Oloff Martini Bergh, nopens d' omstandigheeden van 't aan bovengem: Bodem de Jonge Thomas overgekomene ongeluk, Sullen werden gehoord.

En is wijders ten belange der 18: geldkisten, die met het geciteerde Schip de Jonge Thomas uijtgebragt zijnde, zig op het Stranden dier kiel nog aan Land bevonden, en dus behouden gebleeven zijn, best gedagt en dienvolgens besloten dat deselve met het aanwesende Schip Overhout, naar Batavia zullen werden voortgeschikt.

Waar na door den Heer gezaghebber gecommuniceerd zijnde, dat zijn Ed: tot het ontfangen, bergen en verder bezorgen der opgespoelde goederen van dikwels gen:den gestranden bodem de Jonge Thomas, de nodige geCommit[.....] hadde gesteld; is ten deesen belange al verder gearresteerd, dat met de gevonden werdende goederen van particulieren, volgens het aanschrijvens van welopgem: Heeren der hooge Indiasche Regeering van den 19 Maart 1723: en het daarneevens herwaards gezondene Extract Resolutie op dit Sujet in dato 4: Xbre. des vorigen jaars 1722:, in Rade van India genomen, zal werden gehandeld, te weeten met de geene die aan leevendige menschen toebehoren, aan d' Eijgenaars af te geeven, en de geene die aan overleedene hebben toebehoord, door den Curator ad lites deeser plaatse publiquelijk, ten profijte der Erfgenamen te doen verkoopen, en haare zoldij Reekeningen, voor dies bedragen behoorlijk te Crediteeren.
Dingsdag den 29: Junij 1773.

'S voormiddags alle present uijtgenomen de Heer Major Hendrik van Prehn en E: Zoldij Boekhouder Dirk Westerhoff.

...

Waar na door welopgem: Heere gezaghebber te kennen gegeeven wierd, dat Seedert het verongelucken hier ter Rheede, van 't Schip de Jonge Thomas, het gerugt hadde gegaan en aan zijn Ed: langs dien weg was voorgekomen, dat 'er onder de aangespoelde goederen uijt het wrak van voorm: kiel, ook door dees en geene zoude gezien zijn, een kleen Casje, hetwelk met vescheijde Zeegels bezeegeld zijnde, oversulx gepresumeerd wierd, dat zig daar in iets van meer dan gemeene waardije zoude hebben bevonden, sonder dat een diergelijk Casje bij die geene, die tot het bergen en herwaard bezorgen der aangespoelde goederen zijn gesteld geweest, is ontfangen; weshalven op de Propositie des Heer gezaghebbers beslooten is, aan den E: Coopman en Provisioneel fisCaal Oloff Martini Bergh te demandeeren, dies aangaande behoorlijk ondersoek te doen.
Dingsdag den 21: Septb: 1773.

'S voormiddags alle present, behalven de Heer Major van Prehn.

Memorie van de nabesz: tinne holle Commen, houtwerken, metzelsteenen, Bieren, ijzer, zeep &:a uijt d' onderstaande Scheepen zoo te kort, gebroken bij pijling minder als tot opvullen verbruijkt, de Foulij en Tabak in 't Negotie Pakhuijs bij naweeging te kort, als meede de Leijfeijgenen in de Ses jongst gepasseerde maanden door de natuurlijke dood overleeden, 't vee in gemelden tijd zoo verrekt als door 't wild gedierte vernield, en eijndelijk verscheijde goederen 't Seedert p:mo Septb: A:o pass:o tot Ult:mo Aug:s in de resp:e pakhuijsen, onbequaam en onbruijkbaar bevonden, alles volgens verclaaringen blijkende namentlijk.

...

Uit de Jonge Thomas

verkoopen {
4: p:s ijzere potten op 25 p:s
4 d:o graven op 166 p:s bij 't openen van Een Cas L:a B:
5096 p:s grauwe moppen op 10000
}
gebrooken {
3361 d:o geele klinkers d:o 10000 d:o
2 d:o eijke planken van 2 1/2 d:m 10 d:o
1 d:o greene balk d:o 5 en 6 d:o 10 d:o
1: d:o d:o Rib d:o 3 d:o 6 d:o 5 d:o
1: d:o d:o d:o d:o 3 d:o 4 d:o 5 d:o
12: d:o d:o Latten d:o 1 d:o 1 1/2 d:o 100 d:o
3: d:o Juffers van 36: v:t op 15 p:s als verkoopen
1: p:s gebrooken afsz
2: d:o te kort
3: Vaten Theer tot opvullen van 17 vaten verbruijkt
660 d:o kann: anker Bier op 6000 kann: ofte 50
vaten, bij pijling 24 van 3, 18 v:n 4 en 8 v:n
5 d:m wan.
}

nb:
De afkorting d:o in bijvoorbeeld de regel ''3361 d:o geele klinkers d:o 10000 d:o heeft een dubbele betekenis. De eerste keer als meeteenheid, de tweede keer als financiele eenheid. Elders heb ik de zelfde afkorting ook in een tekst gezien, waardoor dus nog een derde betekenis mogelijk is. Overigens is in alle gevallen de betekenis mij onbekend.
Woensdag den 15. Xbre: [december] 1773.

'S voormiddags alle present, behalven den Heer Major Hendrik van Prehn, door Indispositie.

De Negotie Boeken deeses gouvernements van 't jongst gepasseerde Boekjaar 1772/73, neevens het Rapport der tot dies examinatie gestelde geCommitt:s d' E E:s Pieter Hacker en Dirk Westerhoff, op heeden gerevideert geworden zijnde, zoo is gebleeken, dat in deselve Boeken, niet alleen alle Posten van ongelden en andere afschrijvingen met de daar van verleende ordonnantiën koomen t' accordeeren; maar ook dat buijten des, geen afschrijvingen zijn gedaan; Terwijl voorts, uijt het meede ingediend Rapport van d' E E: Pieter Hacker en Adriaan van Schoor als Examinateurs der zoldij Boeken, is aangetoond; dat gem: boeken in de vereijschte forme, navolgens d' ordres der E: Comp:ne gehouden, d' afbetalingen der Dienaren na behooren uijtgereijkt, mitsg:s de belastingen daar van bij de Negotie Boeken indiervoegen afgeschreeven zijn, als bij 't voorsz: Rapport Specificq staat ter needer gesteld; en eijndelijk, dat de Boedel reekeningen van 'S E: Comp:s afgestorvene, mitsg:s die der van het ter deeser Rheede verongelukte Schip de Jonge Thomas omgekomene Dienaren, welkers nalatenschappen en aangespoelde goederen, door den E: Zoldij Boekhouder, als Curator ad lites geadministreerd en verkogt zijn, meede na behooren ondersogt weesende, bevonden is; dat alle deselve nalatenschappen en goederen behoorlijk g' inventariseerd zijn, en dat de vendu Boeken met d' origineele memoriën, en deese weederom met d' Inventarissen accordeeren; gelijk meede dat het provenue der nalatenschappen, zoo wel als het rendement der goederen van de bekende verongelukte Persoonen, te Samen monteerende tot een Somma van Rd:s 3963:20: ofte 9512:04: hollands, door voormelde E: Curator ad Lites onder Ult:mo aug:s pass:o in 'S E: Comp:s Cassa alhier gesteld zijnde, dus met alles Conform d' ordres van haar Hoog Edelens de Heeren der hooge Indiasche Regeering is gehandelt: Weshalven verstaan is, dat de meerm Negotie en zoldij Boeken volgens gebruijk, zoo na 't Vaderland als na Batavia, en de hiervooren geciteerde Rapporten nopens d' Examinatie derselve, bovensdien aan welgem Heeren der hooge Indiasche Regeeringe zullen werden gesuppedeteerd.
Dingsdag den 13 December 1774.

'S voormiddags alle present.

...

Sijnde voorts met attentie gerevideert, de negotie Boeken deeses gouvernements van 't jongst gepasseerde Boekjaar 1773/74, nevens 't rapport door de tot derselver Examinatie gecommitteerd geweest zijnde Leeden deeses Raads, d' E E:s Pieter Hacker en Dirk Westerhoff, verleend; waar uijt dan is koomen te blijken, dat in deselve Boeken, niet alleen alle posten van ongelden en andere afschrijvingen met de daar van verleende ordonnantiën koomen t' accordeeren, maar ook, dat buijten dien geen afschrijvingen Zijn gedaan geworden; Terwijl bij het meede ingediend Rapport van d' E E: Pieter Hacker en Adriaan van Schoor, als Examinateurs der zoldij Boeken, is aangetoond, dat gem: Boeken in de vereijschte forme, navolgens d' ordres der E: Comp:n gehouden, d' afbetalingen der Dienaren na behooren uijtgereijkt, mitsg:s de belastingen daar van bij de negotie Boeken indiervoegen afgeschreeven zijn, als bij 't voorsz: Rapport specificq Staat ter neerder gesteld, en zoo meede, dat de Boedel Reecq:gn van 'S E: Comp:s afgestorvene dienaaren, welkers nalatenschappen, zoo wel als de opgespoelde goederen der onbekende persoonen, die met 't alhier gebleevene Schip de Jonge Thomas zijn omgekoomen, door den E: zoldij Boekhouder als Curator ad Lites geadministreerd en verkogt zijn, meede na behooren ondersogt weesende, bevonden is dat alle deselve nalatenschappen en goederen behoorlijk geinventariseerd zijn, en dat de vendu Boeken met d' origineele memoriën der gehoudende vendutiën, en deese weederom met d' Inventarissen accordeeren; en eijndelijk, dat het Provenue der nalatenschappen, zoo wel als het Rendement der goederen van de onbekende verongelukte peroonen, te Samen ten bedragen van Rijxd:s 1951:6:- ofte 4682:14:- hollands, door voorm: E: Curator ad Lites onder Ult:mo augustus pass:o in 'S E: Comp:s Cassa alhier geteld zijnde, dus met alles Conform d' ordres van haar hoog Edelens de Heeren der hooge Indiasche Regeering is gehandelt: Weshalven verstaan is, dat de meerm: Negotie en zoldij- Boeken volgens gebruijk, zoo na 't Vaderland als na Batavia, en de hier voren geciteerde rapporten nopens d' examinatie derselve, bovensdien aan welgem: Heeren der hooge Indiasche Regeering zullen werden gesuppediteerd.

Opmerkingen



Wilhelmus Johannes Stephanus
• Voor Wilhelmus is het zijn derde reis naar Indië.
• Hij is op 30-5-1772 met de Pallas weer in Nederland terug gekomen en vetrekt na amper vijf maand weer op 20 oktobr 1772 met de Jonge Thomas.
• Was hij op de vorige reis nog hooploper, nu behoort bij met de functie van derde waak tot de een van de officieren aan boord.
• De begunstigde is zijn vrouw.

Het schip
• De Jonge Thomas vaart voor de 4e keer naar Indië. Het zal inmiddels de nodige gebreken hebben.

De schipper
• Barend de la Main is een onervaren schipper. Hoe hij ineens schipper heeft kunnen worden bij de VOC is mij onbekend.

De reis
• De reis naar de Kaap duurt 160 dagen, waarvan het schip 24 dagen bij The Downs wordt waargenomen. Maar ook zonder tussenstop is de reisduur van de eerste helft lang. Eenmaal in de haven van de Kaap zal het schip tijdens een storm ten onder gaan.
• Aan boord was ook Johan Vos, admiraal (van de return-fleet)
• On 1-6-1773 Jonge Thomas was wrecked in the Table Bay. Wolfraad Woltemade was able to save 14 people. When he went into the sea again on his horse to save more people, so many clung to his horse that he was dragged down and drowned. The 'Held Woltemade' was later named after him.
• Het wordt niet gemeld, maar er zal zeker bewapening aaan boord geweest zijn, gezien het feit dat er maar liefst 2 konstabels en 3 konstabelsmaten aan boord zijn.
• Ook zijn er 89 soldaten, maar die zullen in Batavia achter blijven.
• Onderweg zal 70 man overlijden, een ratio van 23 is fors. Na aankomst op de Caap worden nog eens 41 naar het ziekenhuis overgebracht.

Het konvooi
• De 8 schepen vertrekken allen gelijk uit Texel. Alleen de Jonge Thomas komt, ondanks de tussenstop van ruim 3 weken voor de kust van Engeland, bijna 2 weken eerder aan op de Kaap. De Jonge Thomas heeft de route door het Kanaal en langs de Afrikaanse kust gekozen. Van de overige schepen is dat niet bekend.
• Exclusief de Bartha Petronella komen de overige 6 schepen verspreid tussen 11 tot en met 17 april binnen op de Kaap. Waarschijnlijk hebben deze schepen de route om Engeland genomen en de wijde boog richting Zuid-Amrika.
• Alleen de Bartha Petronella komt 1,5 maand later dan de Jonge Thomas binnen. Het heeft een tussenstop gemaakt. Er is geen sprake van vertraging door schade, want de zelfde dag vertrekt het schip al weer richting Batavia.
• Op 1 juni 1773 vergaat het schip de Jonge Thomas in de Tafelbaai bij Kaap de Goede Hoop tijdens een storm. Wilhelmus komt hierbij om het leven.
• De Azië, Foreest en Voorburg vertrekken voor de storm uit. De overige schepen

De lading
• De lading vertegenwoordigd een waarde van (Hƒ) 32.321. Van de 258 geregistreerde ladingen in 1773 staat het 'slechts' op de 108e plaats. Er zijn dat jaar vier schepen die voor meer dan een half miljoen verschepen.
• De lading met een waarde van (Hƒ) 24.592 bestaat uit wijn en tarwe en is met de Duivenburg naar Batavia verscheept. Aangezien dit niet op de eerdere cargolijst wordt genoemd zijn er twee verklaringen mogelijk:
• (1) Het stond weliswaar niet op de eerste cargolijst, maar was wel aan boord. Het is na de ramp alsnog veilig gesteld.
• (2) Het is op de Kaap aan boord gebracht van de Jonge Thomas gebracht maar vanwege de ramp nooit vervoerd. Het is na de ramp alsnog veilig gesteld.

Overige
• Alleraardigst is ook te lezen Mooi Annie of de schipbreukelinge van de hand van Joan Frederik van Oordt.

het schip

Gecroonde Leeuw

kamerbouwjaarwerfgebruiksstatus van het schip
Enkhuizen1654Enkhuizen8-7-1654
24-12-1655
24-12-1656
18-12-1657
25-6-1659
23-12-1661
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - Nederland
Nederland - Indië
Indië - vergaan
onbekend
onbekend
onbekend
onbekend
Frederik Pool
Frederik Pool
type lengte laadvermogen bemanning bewapening
spiegelretourschip 150 voet 1200 ton

Reis

Van Naar reisduur aantal koppen
plaats datum datum plaats dagen bij vertrek passagiers overlijden Konvooi
Vlieland 8-7-1654 ? Goeree
Goeree 3-9-1654 ? Kaap de Goede Hoop
Kaap de Goede Hoop ? 12-5-1655 Batavia -
Totaal

Govert de Bruijn

functiemaandbriefschuldbriefbegunstigdeervaring
adelborst 08-07-1654 adelborst

Wisselkoers

Deze tabel dient slechts als documentatie van de door mij gehanteerde wisselkoers. Lees niet verder.

Van 322 van de 18.817 geregistreerde transporten geeft Boekhouder-Generaal Batavia de waarde van de lading in zowel hollandse als in indische guldens weer. Daardoor is het mogelijk om de wisselkoers te berekenen. Het feit dat die gedurende zestig jaar een constante is, doet vermoeden dat het niet is afgeleid uit historische documenten, maar dat de betreffende website een constante heeft toegepast. Voor mij voldoende aanleiding om de zelfde constante te hanteren.

Waarde van de scheepslading met de factor Hollandse : Indische gulden = 1,25
schipdatumschipdatum
Jeruzalem12-10-1706Hof Niet Altijd Zomer31-7-1726
Berg26-10-1706's-Graveland31-7-1726
Donau30-10-1706Heinkenszand31-7-1726
Horstendaal7-10-1706Middelwoud15-8-1726
Kiefhoek2-12-1706Vis19-8-1726
Naters2-12-1706Herstelling21-10-1726
Veenhuizen16-2-1707Hillegonda26-10-1726
Huis te Rozenburg27-4-1707Cornelia6-10-1726
Concordia6-4-1707Wickenburg9-10-1726
Zoelen3-5-1707Noordwaddinxveen20-12-1726
Kattendijk10-7-1707Johanna24-12-1726
Taxisboom19-7-1707Kommerrust23-1-1727
Theeboom30-7-1707Jacoba31-1-1727
Barneveld10-8-1707Berbices19-2-1727
Huis ter Duine11-8-1707Meerlust5-3-1727
Korssloot12-8-1707Oudenaarde22-6-1727
Vaderland Getrouw7-8-1707Huis te Assenburg22-6-1727
Mossel15-9-1708Everswaart15-7-1727
Kromstrijen16-9-1708Castricum15-7-1727
Ouwerkerk2-9-1708Hogenes15-7-1727
Kievit18-12-1708Blijdorp15-7-1727
Vrijburg2-12-1708Anna Maria23-7-1727
Wateringen22-12-1708Padmos24-7-1727
Grimmestein22-12-1708Ter Horst24-7-1727
Karthago17-1-1709Karsenhof24-7-1727
Standvastigheid24-1-1709Ketel24-7-1727
Horstendaal13-2-1709Prattenburg24-7-1727
Popkensburg1-3-1709Petronella Alida25-7-1727
Engewormer10-4-1709Barbestein8-7-1727
Bellevliet1-4-1709Reigersbroek3-8-1727
Liefde1-4-1709Lage Polder3-8-1727
Samson27-5-1709Hopvogel3-8-1727
Waarde12-6-1709Mijnden3-8-1727
Zandhorst12-6-1709Noordbeek9-8-1727
Samson10-8-1709Zoetelingskerke9-8-1727
Rijnenburg21-2-1711Slot ter Hoge1-9-1728
Wateringen22-2-1711Nieuwvliet25-9-1728
Brug21-9-1711Meijenburg25-9-1728
Charlois23-9-1711Slot Aldegonde5-11-1728
Hoedekenskerke30-10-1711Delfland8-11-1728
Ouwerkerk18-11-1711Berkenrode11-12-1728
Voorburg26-12-1711Hillegonda19-12-1728
Grimmestein17-1-1712Stadwijk2-12-1728
Zandenburg20-2-1712Spiering24-12-1728
Horstendaal1-3-1712Heesburg28-12-1728
Vrijburg16-5-1712Heinkenszand31-12-1728
Zuiderbeek17-7-1712Hof Niet Altijd Zomer9-12-1728
Bellevliet18-7-1712Stad Leiden10-2-1729
Popkensburg21-7-1712Vis16-2-1729
Korssloot28-7-1712Rijksdorp18-2-1729
Samson31-7-1712Castricum23-2-1729
Kokenge4-7-1712Slot Aldegonde15-4-1729
Oosterstein8-7-1712Middelwoud6-4-1729
Barneveld1-9-1712Duinbeek16-5-1729
Mijnden27-9-1712Steenhoven18-5-1729
Noordbeek18-10-1712Langerode13-6-1729
Zanderhoef21-10-1712Groenswaart20-6-1729
Raadhuis van Middelburg20-11-1712Huis de Vlotter14-7-1729
Arendsduin4-12-1712Susanna17-7-1729
Huis te Hemert5-12-1712Hof niet Altijd Winter22-7-1729
Arion5-12-1712Middelwoud28-7-1729
Limburg9-12-1712Mijnden6-7-1729
Huis ter Leede12-1-1713Magdalena9-7-1729
Beverwijk10-2-1713Zoetelingskerke4-8-1729
Unie14-7-1713Hopvogel7-8-1729
Gamron31-7-1713Lage Polder23-9-1730
Flora4-7-1713Everswaart27-10-1730
Huis ten Donk4-7-1713Ridderkerk27-10-1730
Noorderkwartier8-7-1713Haften29-1-1731
Standvastigheid1-9-1713Sijbekarspel13-3-1731
Rijksdorp20-9-1714Klarabeek5-3-1731
Runestein9-9-1714Windhond5-3-1731
Vaderland Getrouw18-10-1714Haaksburg2-6-1731
Donau15-11-1714Prattenburg2-6-1731
Sleewijk22-11-1714't Vliegend Hart10-7-1731
Standvastigheid24-11-1714Zorgwijk12-7-1731
Huis de Vlotter5-11-1714Zoetelingskerke13-7-1731
Risdam22-4-1715Hillegonda28-7-1731
Oudenaarde8-5-1715Geertruid28-7-1731
Linschoten24-6-1715Purmerlust28-7-1731
Westerdijkshorn25-6-1715Berkenrode4-7-1731
Engewormer18-7-1715Castricum4-7-1731
Noorderkwartier21-7-1715Groenswaart26-10-1731
Rijssel21-7-1715Den Dam28-10-1731
Meijenburg22-7-1715Spiering30-10-1731
Brug26-7-1715Krooswijk15-12-1731
Samson27-7-1715Slot Aldegonde21-2-1732
Nederhoven28-7-1715Huis te Marquette11-4-1732
Witsburg30-7-1715Proostwijk10-5-1732
Amazone3-7-1715Haamstede28-5-1732
Mijnden15-8-1715Duifje28-5-1732
Voorburg16-8-1715Schuitwijk28-5-1732
Arendsduin20-8-1715Heinkenszand28-5-1732
Ravestein2-9-1721Wapen van Hoorn8-5-1732
Midloo2-9-1721Rijksdorp10-6-1732
Doornik8-9-1721Huis de Vlotter20-6-1732
Wassenaar9-9-1721Everswaart20-7-1732
Den Dam9-9-1721Den Dam20-7-1732
Amsterdam11-10-1721Cornelia24-7-1732
Samson14-10-1721Ketel24-7-1732
Vaderland Getrouw24-10-1721Adrichem24-7-1732
Opperdoes25-1-1722Gaasperdam25-7-1732
Arendsduin26-2-1722Kasteel van Woerden25-7-1732
Krooswijk26-2-1722Pallas7-7-1732
Elisabeth11-7-1722Westkapelle14-8-1732
Luchtenburg20-7-1722Steenhoven31-8-1732
Schonenberg21-7-1722Beekvliet6-8-1732
Groenswaart23-7-1722Westerdijkshorn6-8-1732
Valkenisse23-7-1722Loosdrecht6-8-1732
Noordbeek30-7-1722Walcheren1-9-1762
Stadhuis van Delft9-8-1722Bleiswijk1-9-1762
Vaderland Getrouw1-9-1723Noord Nieuwland11-11-1762
Zoetelingskerke7-9-1723Amstelveen29-11-1762
Kasteel van Woerden1-10-1723Velsen30-11-1762
Hof Niet Altijd Zomer23-10-1723Welgelegen8-11-1762
Hoedekenskerke24-10-1723Oosthuizen17-12-1762
Padmos25-10-1723Leimuiden24-12-1762
Nederhoven28-10-1723Enkhuizen2-3-1763
Den Dam18-12-1723Overschie18-4-1763
Strijkebolle6-12-1723Huis te Bijweg16-5-1763
Adelaar16-1-1724Sloten16-5-1763
Wolphaartsdijk21-1-1724Tulpenburg17-5-1763
Voorburg31-1-1724Kievitsheuvel13-6-1763
Raadhuis van Vlissingen14-2-1724Vredestein16-6-1763
Goudriaan19-2-1724Baarzande20-6-1763
Berbices21-3-1724Westerveld9-6-1763
Anna Maria1-4-1724Drie Papegaaien4-7-1763
Petronella Alida14-4-1724Vrijburg8-7-1763
Doornik17-4-1724Rotterdam27-10-1763
Hogenes21-4-1724Erfprins9-10-1763
Noorderkwartier26-5-1724Radermacher12-11-1763
Stadwijk7-6-1724Vrouwe Petronella13-11-1763
Langerode10-7-1724Huis ten Donk11-12-1763
Blijdorp3-8-1724Barbara Theodora13-12-1763
Elisabeth9-9-1725Oranjezaal14-12-1763
Padmos15-10-1725Giessenburg4-1-1764
Delfland31-10-1725's Gravenzande20-2-1764
Nieuwvliet23-11-1725Lekkerland21-2-1764
Kokenge23-11-1725Lapienenburg5-2-1764
Gaasperdam28-11-1725Eendracht5-2-1764
Spiering15-12-1725Vrouwe Elisabeth29-3-1764
Magdalena25-1-1726Duinenburg30-4-1764
Huis de Vlotter25-1-1726Zuid-Beveland15-5-1764
Witsburg25-1-1726's Lands Welvaren16-5-1764
Adelaar23-4-1726Aschat16-5-1764
Schuitwijk24-4-1726Keukenhof17-5-1764
's Heer Arendskerke26-4-1726Huis Om17-5-1764
Opperdoes19-5-1726Hoop19-5-1764
Linschoten19-5-1726Stralen19-5-1764
Heesburg19-5-1726Ruiteveld19-5-1764
Westerdijkshorn19-5-1726Luxemburg30-5-1764
Velserbeek22-5-1726Duinenburg31-5-1764
Borssele22-5-1726Wildrijk1-6-1764
Groenswaart28-5-1726Bosschenhove10-7-1764
Goudriaan30-5-1726Gouverneur-Generaal31-8-1764
Stadwijk23-6-1726Buis-
Landskroon15-7-1726Meermin-
Beekvliet1-7-1726Herstelling-
Steenhoven1-7-1726Cornelia-
Margaretha30-7-1726Agnita-
Stad Leiden30-7-1726Popkensburg-
Scheepsladingen met een afwijking van de constante 1,25
schipdatumschipdatum
Standvastigheid1-10-1708Vlissingen18-5-1763
Langerode2-7-1726Jonge Lieve5-8-1763
Wapen van Hoorn22-12-1728Damzicht21-10-1763
Baanman6-2-1729Binnenwijzend-
Karsenhof10-7-1729Johanna Catharina-